مهندس اسفنديار رحيم مشايي در اولين نشست بررسي نقش زنان و جوانان در تحقق اهداف جنبش عدم تعهد گفت: جنبش عدم تعهد به عنوان دومين نهاد بزرگ بين‌المللي، در عرصه تلاش‌هاي مشترك جهاني از ظرفيت بسيار بزرگي برخوردار است، ظرفيتي كه قطعا به موازات اثرگذاري‌هاي مورد انتظار هنوز در صحنه بين‌المللي به خوبي ندرخشيده است.

وي افزود: ما اكنون با اين درک که شرايط زمان بنيانگذاري اين جنبش بزرگ با تغييرات زيادي مواجه شده است، در شرايط نويني به سر مي‌بريم لذا بايد در جهت پاسداشت، آرمانها و اهدافي که بر اساس آن اين جنبش پايه‌گذاري شده است، از نظر عملي و نظري راهکارهاي لازم را به کار گيريم.

رييس دبيرخانه جنبش عدم تعهد گفت: با همه فشارها و کارشکني و ملاحظاتي كه بر سر راه جنبش عدم تعهد وجود دارد، برگزاري موفقيت‌‌آميز شانزدهمين نشست جنبش در تهران علي‌رغم همه فشارها و کارشکني‌هاي دنياي سلطه، نشانه بارز اين است که ملت‌هاي جهان و اعضاي جنبش عدم تعهد بر بقاء و دوام و توسعه فعاليت‌هاي جنبش تاکيد دارند.

وي خاطرنشان کرد: حضور رهبري معظم انقلاب در نشست جنبش عدم تعهد، نشانه آشکاري بر اهميت و جايگاه اين جنبش و برگزاري آن در تهران و رياست دوره‌اي ايران بر اين جنبش است .

مهندس رحيم مشايي خاطرنشان كرد: جمهوري اسلامي ايران کشوري بزرگ با پيشينه فکري و تمدني عظيم در بالاترين طرازهاي زندگي بشري است، ايران هم پيش از اسلام به عنوان يکي از اصلي‌ترين پايه‌گذاران تمدن بشري و هم پس از پذيرش اسلام با سبقت‌گيري از همه در درک انديشه‌هاي والاي مکتب حيات‌بخش اسلام و دريافت نوع نگاه الهي، انساني و جهاني از اسلام، هميشه در طراز بالا حضور داشته است.

وي افزود: مهمترين ويژگي انقلاب اسلامي ايران اين است که از نظر جغرافيايي و تاريخي، بدون پذيرش محدوديت مسئوليت پذيرفته است؛ جمهوري اسلامي ايران به عنوان کشوري به مثابه محصول انقلاب اسلامي، وظيفه يافته است، انقلاب اسلامي را مديريت و اهداف آن را به پيش ببرد و با همان نگاه بلند همبستگي ايراني و دريافت عميق و وسيع از اسلام عزيز و با جهان‌نگري و جهان‌شمولي افکار و انديشه‌ها، بدون محدوديت در تاريخ و جغرافيا خود را موظف مي‌داند که از کرامت انساني و از حقوق بشر در بالاترين سطح در مقياس ملي و جهاني حمايت و پشتيباني کند.

وي افزود: هر حرکتي از سوي هر کس، ناقض اين رويکرد باشد چه در سطح ملي و چه در سطح جهاني مورد قبول انقلاب و نظام ما نخواهد بود.

مهندس رحيم مشايي گفت: مديريت دوره‌اي جنبش عدم تعهد يک فرصت بزرگ براي ايران و از اين طريق براي همه اعضاء جنبش و همه ملت‌ها، حتي کساني که به اين جنبش نپيوستند، مي‌باشد و يک فرصت طلايي است که با رويکردي جديد در تصحيح فرايندهايي که مي‌تواند جنبش را در تحقق اهدافش پشتيباني و حامي باشد، ياري رسانيم.

وي تاكيد كرد: با ملاحظه تغييرات و شرايط و تحولات در حال بروز و ظهور و آينده‌اي که مي‌تواند بسيار متفاوت از شرايط پيشين و امروزي باشد، بايد دورنماي وجود جنبش و آثار آن را مورد ارزيابي و کنکاش کارشناسي قرار دهيم.

مهندس رحيم مشايي با اشاره به ظرفيت‌هاي بسيار بالاي جنبش عدم تعهد تصريح کرد: کارکردهاي جنبش در دوران موجوديت اگر چه بسيار مهم و حائز ارج و قرب بوده است و ليکن مي‌تواند در يک نگاه نقادانه و عالمانه با نواقص جدي همراه شناخته شود؛ از اين رو شعار دوره‌اي جنبش در مسئوليتي که ايران از آن استقبال کرده، افزايش کارآمدي و ارتقاء اثربخشي آن است؛ معناي آن اين است که با تبيين و شناسايي بيشتر ظرفيت‌هاي اين جنبش بزرگ بخواهيم و بتوانيم اعضاء را در بهره‌گيري بيشتر از اين نهاد بزرگ جهاني ترغيب و منسجم کنيم.

وي خاطرنشان کرد: برخي کارشناسان بر اين نکته تاکيد دارند که يکي از موانع بر سر راه شکوفايي هر چه تمامتر جنبش، مساله تعهد برخي اعضاء است؛ اين واقعيتي است که مي توان در حوزه نظر و منطق شناخت، مورد بررسي و تجزيه و تحليل قرار داد.

رييس دبيرخانه جنبش عدم تعهد تاکيد کرد: شايد لازم باشد که در خصوص تعهد و عدم تعهد با ملاحظه شرايط امروز جهان و فردايي که قابليت پيش‌بيني دارد، بازنگري و يا ارزيابي‌هاي مجدد داشته باشيم‌؛ هر فعاليت اقتصادي، سياسي، امنيتي، فرهنگي، اجتماعي در جهان به عنوان يک نياز ملي و بين‌المللي بسيار متنوع و گسترده براي ملتها و دولتهاي جهان مي‌تواند مطرح باشد و از درجه‌هاي متفاوت اهميت برخوردار باشد.

وي خاطرنشان كرد: جهان انساني رو به آينده با افزايش ارتباطات و توسعه مناسبات مواجه خواهد بود و ترديدي نيست كه معناي عدم تعهد محدوديت در ارتباطات و همكاري ها نيست، مهم آن است كه نتايج ناشي از همكاري هاي مختلف اجتماعي، اقتصادي، فرهنگي، سياسي و امنيتي بين دولت ها نبايد مانع توسعه همزيستي مسالمت آميز جهاني باشد.

مهندس رحيم مشايي با بيان اينکه همکاري‌هاي بين‌المللي براي دولت‌ها نبايد ناقض ارزشهاي الهي، انساني و ملي کشورها و اصول کلي پذيرفته شده جامعه بين‌المللي باشد، اظهار داشت: جامعه جهاني را جامعه‌اي آزاد مي‌خواهيم، جامعه آزاد و بين‌المللي يعني هر عنصر اين جامعه به نمايندگي از ملت خود بتواند در چارچوب‌هاي پذيرفته شده ارزشهاي الهي – انساني، راي مستقل خود را اعمال کند.

وي گفت: اساس همبستگي جامعه جهاني و بين المللي بر اين پايه استوار است که هر عنصر اين جامعه عظيم بتواند با اعمال اراده آزاد، ظرفيت، توان، منويات، باورها و اعتقادات و احساسات خود را در صحنه بين المللي محقق کند و در يک هم افزايي جهاني بتواند در مسير تغيير شرايط با استعانت از آرمانهاي ملي در جهت تحقق شرايط بهينه و در حوزه هاي مختلف اثرگذار جلوه کند.

رييس دبيرخانه جنبش عدم تعهد با بيان اينکه هيچ دولتي به نمايندگي از ملت حق ندارد تحت هيچ شرايطي از راي ملي خود انصراف داده و عقب‌نشيني كند، اظهار داشت: در صحنه سياست، اقتصاد و امنيت شاهد اعمال اراده‌هايي هستيم که آشکارا نه تنها ناقض اراده برخي ملت‌هاست، بلکه به طور برجسته و آشکارا در تعارض با آراء جامعه جهاني قرار دارد.

مهندس رحيم مشايي افزود: اگر موضوعي در منظر افكار جامعه جهاني قرار گيرد و مورد نظر آحاد ملت‌هاي جهان باشد، كسي نمي‌تواند در صحت و درستي آن ترديد كند؛ به عنوان افرادي كه عميقاً به انديشه‌هاي توحيدي، الهي و جهاني باور داريم، بي‌ترديد حقيقت مطلق همان است كه در انديشه‌هاي جهاني به آن تاكيد شده است. اجماع جامعه جهاني به حقيقت هميشه نزديک‌تر از افکار و انديشه‌هاي برخي از نخبگان و يا برخي از حوزه‌هاي قدرت است.

رييس دبيرخانه جنبش عدم تعهد خاطرنشان کرد: ميراث بشريت و دستاوردهاي فکري ملموس و ناملموس و ارزش‌گذاري آحاد انساني در طول تاريخ، مجموعه لايه‌هاي فکري پذيرفته ‌شده‌اي است که انسان‌ها از انديشه‌هاي بلند آسماني و توحيدي ذخيره مي‌کنند.

وي افزود: ارزش‌هاي مشترکي که در جهان از سوي همه ملت‌ها پذيرفته مي‌شود، موضوعي مستقل از آن چيزي است که پيامبران و اولياء الهي بر آن تأکيد کرده‌اند. در يک دوره از فرآيند امکان دارد که انديشه‌هاي بشري بالا و پايين شود، ولي بدون ترديد اگر فرصت ارائه و نقادي درست وجود داشته باشد و به زور تحميل نشده و از سوي ديگر مانع توسعه آن نشوند، بدون ترديد آن انديشه در ارزيابي از محورهاي حقيقت آسماني سرانجام در انطباق زيبا به شکوفايي انديشه‌هاي الهي منجر خواهد شد.

مهندس رحيم مشايي خاطرنشان کرد: ماموريت ادامه و بقاء انديشه پيامبران را انسان‌ها بر عهده دارند تا با خردورزي آن را شکوفا کنند و آمدن پيامبران به دليل ارزش‌گذاري بر جامعه بشري است.

رييس دبيرخانه جنبش عدم تعهد گفت: هيچ دولتي حق ندارد به نمايندگي از يک ملت بر سر فهم، احساس و اراده جمعي ملت خود معامله کند و رأي مشترک آراء ملت خود را تحت هر شرايطي بفروشد و يا از آن منصرف شود. بالاترين خيانتي که ممکن است يک ديپلمات، رييس و مدير در عرصه جهاني در حق ملت خود انجام دهد، ناديده گرفتن رأي ملت خود است.

وي تصريح کرد: همچنانکه هيچ مدير و مسئولي در مقياس ملي حق ندارد آراء آحاد جامعه ملي را ناديده بگيرد و اگر اين اتفاق بيفتد، يک خيانت است و البته هيچ دولتي هم حق ندارد آراء ملت خود را ناديده بگيرد. از اين بدتر آن است که عده‌اي با وقاحت با استفاده از ابزار و امکانات جهاني رأي يک ملت را با تهديد از آن خود كرده و يک دولت را از رأي ملي خود منصرف و يا راي آن را ممتنع کنند و اينها موضوعاتي است که در جهان اتفاق مي‌افتد و نشان مي‌دهد که جهان امروز هنوز، جهان رشد يافته نيست و وجود چند رأي برتر و ويژه نسبت به آراء جمعي در جهان، نشانه آن است که هنوز تا رشديافتگي فاصله زيادي وجود دارد.

مهندس رحيم مشايي افزود: امروز در جهان معيارهاي توسعه‌يافتگي مطرح است اما سوال اين است که معيارهاي رشديافتگي کجاست؛ اينکه رأي 5-4 کشور بر آراء 200 کشور ارجحيت داشته باشد چه توجيهي دارد. کساني که خواستند فلسفه‌بافي کرده و اين نقض غرض را توجيه کنند، گفتند که شرايط امروز براي نظم جهاني اقتضاء مي‌کند که چند کشور از حق بيشتري برخوردار باشد، معنايش اين است که ملت‌ها از بلوغ لازم برخوردار نيستند و آنها بايد جبران عدم بلوغ ديگران را کنند و اين اهانت بزرگي به همه ملت‌هاست.

رييس دبيرخانه جنبش عدم تعهد تصريح کرد: بايد حداقل آينده ميان‌مدتي را تعيين کرده که اين نابرابري موجود در جهان از بين برود.

وي خاطر نشان کرد: براي تحقق اهداف جنبش يك راه بيشتر وجود ندارد و آن اينست كه اعضاي جنبش عدم تعهد دور هم جمع شوند تا در کنار هم قدرت بگيرند و با هم باشند تا باشند، چرا که براي بودن بايد با هم بود.

مهندس رحيم مشايي افزود: امروز انقلاب اسلامي ايران وارد دهه چهارم خود شده است، افتخارات بزرگي تا كنون کسب و البته نواقص و کاستي‌هايي هم دارد، ولي اين افتخار بزرگ را دارد که در صحنه بين‌المللي به عنوان پرچمداري مديريت مشترک جهاني قد علم کرده است و استوار و پايدار بر اين موضوع اصرار دارد و ملت‌هاي جهان نيز اين تصوير زيبا را از اين کشور و ملت بزرگ و تاريخي در ذهن خود دارند.

رييس دبيرخانه جنبش عدم تعهد خاطرنشان کرد: امروز در دنيا جمهوري اسلامي ايران مفتخر است که پيامش به دنيا ضرورت ايستادن بشريت در کنار يکديگر و با هم بودن است و بلکه در فراز بالاتر پيام‌آور يک انديشه بالاتر مي‌باشد و آن اين است که خلق شده‌ايم که نه فقط با هم، بلکه براي هم باشيم.

وي گفت: اگر بخواهيم آينده را در يک کلمه تعريف و تفسير کنيم، اين عبارت مي‌تواند جامع‌ترين و عميق‌ترين مفهوم باشد که آينده همايش همگاني ملت‌هاست و صحنه با هم بودن و براي هم بودن است و جنبش عدم تعهد مطالبه‌اي جز اين ندارد.

مهندس رحيم مشايي افزود: بناي ما اين است که در جهت کارآمدي و اثربخشي جنبش عدم تعهد تلاش کنيم و شايد يکي از مهمترين نيازهاي جنبش عدم تعهد براي فرداي درخشان‌تر آن است که از هر ظرفيتي کمک بگيريم و از اين رو، نگاه ويژه‌اي به ظرفيت ويژه عظيم زنان و جوانان ايران و ساير اعضاي جنبش عدم تعهد داريم، چرا که شايد کشورها و دولت‌ها با ملاحظاتي در صحنه‌هاي مختلف مواجه باشند که مانع شکوفايي نقش آنان در ارتقاء جنبش عدم تعهد باشد، اما استفاده از ظرفيت جوانان و زنان مي‌تواند پشتوانه خوبي براي دولت‌ها باشد.

رييس دبيرخانه جنبش عدم تعهد تصريح کرد: زنان و جوانان مي‌توانند مبشر و مبلغ اهداف جنبش باشند و منهاي مسير دولت‌ها در چارچوب‌هاي پذيرفته شده و مورد قبول جنبش، اهداف آن را محقق سازند و معتقديم از ظرفيت‌هاي زنان و جوانان مي‌توان در جهت ايجاد جامعه پرشور و شعور و سرشار از صلح و صميميت و آرامش و ثبات و در جهت تحقق آرمان‌هاي الهي گام‌هاي مؤثري برداشت.