بسم الله الرحمن الرحيم

اللهم عجل لوليك الفرج و العافية و النصر و اجعلنا من خير انصاره و اعوانه و المستشهدين بين يديه

خداي بزرگ را سپاسگزارم كه توفيق حضور در اين جلسه و سفر به ديار پرافتخار و دوست داشتني كاشان را عنايت كرد. ديار پاكي، نجابت، هنر و سربلندي؛ ديار مردان و زنان مؤمن، پرتلاش، شجاع و ديار كساني كه هزاران سال در پيشاني كوير ايستادند و زيبايي هاي انساني، اخلاقي و الهي خلق كردند و به ملت ما و جامعه بشري تقديم كردند.

ثبت اين دو اثر را به سازمان يونسكو، مردم كاشان، ملت ايران و همة كساني كه مي خواهند به زندگي متعالي برسند، تبريك مي گويم.

همكاران عزيزم جناب آقايان بقايي، موسوي و علويان توضيحات بسيار خوبي دربارة ثبت آثار جهاني، اين مجموعه و تاريخ مردم كاشان ارائه دادند. من نمي خواهم آنها را تكرار كنم. اما مي خواهم براي توجه و شناخت بيشتر آثار فرهنگي و زيبايي هاي آن و كار بزرگي كه مردم كاشان، ملت ايران و ملتهاي متمدن در طول تاريخ و امروز انجام داده اند به يك نكته اشاره كنم.

عزيزان من، خدا مطلق و ذات زيبابي است. خدا انسان را زيبا و به بهترين شكل ممكن خلق كرده است. تنها موجودي كه خدا در خلق او به خودش تبريك گفته انسان است. فتبارك الله احسن الخالقين، بالاترين موجود هستي و مخلوق عالم انسان است. آن خداي زيبا براي اين موجود زيبا، زندگي زيبا پسنديده است. زندگي خشك، بي روح، ماشيني، سنگي و خشكه مقدسي را خدا قرار نداده است. پيامبران همه زيبا بوده اند؛ نه فقط با صورت بلكه با سيرت. زندگي پيامبران هنرمندانه ترين و زيباترين زندگي انساني است. انسان بايد زيبا زندگي كند.

هنر و معماري جلوة نوع نگاه بشر به انسان است. هنر و معماري نيست كه انسانها را مي سازد؛ انسانها هستند كه هنر و معماري را خلق مي كنند. اگر بخواهيم نگاه به انسان را طبقه بندي كنيم، دو نگاه بيشتر وجود ندارد؛ يك نگاه مادي، محدود، خودپرست، وامانده در محدوده هاي اين دنيا و يك نگاه متعالي الهي به انسان. جلوه هاي هنر و معماري اين دو نگاه با هم متفاوت هستند.

در نگاه مادي انسان تحقير مي شود. مي بينيد، ساختمان هاي بلند و برج مي سازند كه وقتي انسانها به آن نگاه مي كنند يا در آن فضا قرار مي گيرند احساس حقارت ميكنند. اما در نگاه دوم بنايي ساخته ميشود، فضايي شكل ميگيرد و اثري خلق مي شود كه وقتي انسانها در كنار آن قرار ميگيرند احساس عظمت، بزرگي و آرامش مي كند. اين دو نگاه است و دو خروجي دارد.

خاطرهاي يادم آمد برايتان بگويم. چند سال پيش خبرنگاري از من سؤال كرد كه شهر نيويورك را چطور ديدي؟ گفتم متأسفانه من نتوانستم شهر را ببينم. از محل اقامت به محل ملاقات مي رفتيم و برمي گشتيم. شش هفت روز از صبح تا شب كارمان همين بود. پرسيد اين ساختمانها و برجها و ... چطور بودند؟ من به او پاسخ دادم كه در فرهنگ ما به برج و ساختمان شهر گفته نمي شود. اينها يك مشت تير آهن و بتن است كه ارتباطي با انسان برقرار نمي كند. من نتوانستم مردم را ببينم كه چطور زندگي مي كنند، ارتباط مردم با هم چگونه است. آيا روابط انساني زيباست؟ يا مثل ماشين هايي كه از كنار هم رد مي شوند مردم هم همين طور از كنار هم رد مي شوند؟ يا مثل برجي كه اينجاست و با برج كناري هيچ رابطة عاطفي و احساسي نسبت به يكديگر ندارند. بايد زندگي ما زيبا باشد و زيبايي هاي دروني انسانها در روابط اجتماعي و محيط اجتماعي هم جلوه كند. اينجاست كه ارزش باغ فين و مسجد جامع اصفهان بر همه آشكار مي شود. شما در اين فضا قرار مي گيريد چه احساسي به شما دست ميدهد؟ احساس آرامش، بازگشت به درون، ياد انسان، عظمتهاي انسان، ياد خدا، ياد پاكي، مهرباني و زيبايي به شما دست ميدهد، اما در جاي ديگري هم قرار مي گيريد كه همهاش ياد كينه ورزي ها، خشونت ها، خودبرتربيني ها، استعلاها، استكبارها، تكبرها و... مي افتيد. متفاوت است.

ملت ايران از آن ملت هايي است كه چند هزار سال–حال اشاره كردند كه در كاشان بيش از هفت هزار سال است كه با نگاه انساني، زيباشناسانه و آسماني به انسان، زندگي كرده اند– اين معماري و هنر، آن هم موسيقي و نقاشي و مردان بزرگ در عرصة سياست و دفاع از كرامت انسان و استقلال و عزت ملتي.

شما حكايت حضرت زينب (س) وقتي با بي ادبي آن انسان ساقط شده مواجه مي شود را شنيده ايد. دربارة حادثة عظيم كربلا مي فرمايد: و ما رايت الا جميلا، حادثة كربلا كه همه اش كشت و كشتار است، كجاي آن زيباست؟ من فكر ميكنم جز زيبايي چيزي در حادثة كربلا نيست. همة آن جلوة توحيد و عظمت يك انسان است كه پاي دفاع از حق و عدالت مي‌ايستد، قطعه قطعه ميشود، اما تسليم نميشود. زيباتر از اين صحنه كدام صحنه است؟ به مراتب پايين مي آيي اميركبير را در همين جا مي‌بينيم. به خدا صحنة شهادت اميركبير جزء زيباترين صحنه هاي انساني است كه در عالم خلق شده است. يك نفر در مقابل تمام استعمار پير مي ايستد و در مقابل آدمهاي زبون، پست، دنيازده و حقير تسليم نمي شود. حقوق ملت و عزت آن را نمي فروشد و تسليم نمي شود. صحنة شهادت عاطفه را تحريك مي‌كند. اما خيلي زيباست، نه به معناي زيبايي هاي شهواني دم‌دستي، بلكه زيبايي‌هاي برتر آسماني.

ما خدا را سپاسگزاريم كه ملت ايران چند هزار سال با نگاه درست به انسان زندگي كرده است. ميراث عظيم فرهنگي اين سرزمين جلوة انديشه و منويات ملت ايران است.

نوع نگاه ملت به زندگي، انسان، حقيقت، عدالت، پاكي، سرافرازي و زندگي جاويد بايد زيبا باشد. فرش فقط يك زيرانداز و خانه فقط محل خواب نيست، بلكه محل زندگي انسان است. اينها بايد زيبا باشند. معماري آن بايد طوري باشد كه آدم ها احساس آرامش، مودّت و كرامت كنند و اين سير تاريخي فرهنگ ملت ايران است. در تمام سرزمين ايران، هرجا مي رويم همين طور است و يكي از برجسته ترين مراكز ميراث فرهنگي ما كاشان است. اين باغ فين و آن تپة سيلك و اين فرش كاشان است. آيين قاليشويي بايد ثبت شود كه البته در دستور كار است. آيين گلابگيري كه همة مراحل آن انساني است و نوروز كه همة آن انساني و البته الهي است.

عزيزان من، ملت ايران همة ملت ها! امروز جامعة بشري به شدت به نگاه انساني به انسان نيازمند است. همة مشكلات تاريخي بشر به خاطر نوع نگاه محدود مادي به انسان است. حقيقت انسان و موجوديت او را نابود كردند. خدا را شكر مي كنيم كه جلوه هاي گوناگون انديشة مادي يكي پس از ديگري به بن بست مي رسند و شكست مي خورند.

امروز زماني است كه نگاه لطيف و حقيقي به انسان، به دنيا معرفي شود و شايد يكي از كارهاي خوب ثبت آثار در يونسكو است. يك عددي مي گويند كه ما بوديم و حالا چهاردهم شديم. اين طور نيست. وقتي بيست اثر، سي اثر و يا پنجاه اثر انساني از يك ملت در جهان ثبت مي شود، نگاه انديشمندان، متفكران و اهل ذوق، هنر و فرهنگ به آن ملت معطوف و متمركز مي شود. بايد همه توجه كنيم صيانت از زيبايي انديشه و زندگي مأموريتي همگاني است. كساني اين گوشه، آن گوشه، اين طرف و آن طرف دنيا خيال نكنند اين مناسبت ها را به نفع سرمايه، ثروت، برج‌ها، تير آهنها، بتن ها و آهن آلات به هم بزنند زندگي بهتري را براي بشريت به ارمغان مي آورند. هرگز! بايد از ميراث فرهنگي چه ملموس و چه معنوي صيانت كنيم. تمام اين سنت هايي كه در زندگي ما جاري است همه ريشة معنوي، آسماني و انساني دارد و براي زندگي بهتر است و همة ميراث ملموس هويت، موجوديت و راه آيندة ماست.

من از مردم عزيز كاشان تشكر مي‌كنم كه همچنان روحية والاي انساني، معنوي و توحيدي خودشان را با تعصب و جديت حفظ كرده‌اند. از ملت ايران تشكر مي‌كنم كه به ميراث خودش مي‌بالد، نه به عنوان تعصب قومي و نژادي بلكه به عنوان راه متعالي انساني و از همكاران عزيزم جناب آقايان موسوي، بقايي، مشايي و علويان به خاطر تلاشهاي ارزندة آنها در صيانت از ميراث فرهنگي و مدني و انتقال آن به نسلها تشكر مي‌كنم.

عرض كردم عددي مي گوييم و رد مي شويم. در طول بيش از 60 سال فقط هفت اثر از ايران ثبت جهاني شده است. در اين شش هفت سال با تلاش اين عزيزان و ياري خداي متعال هشت اثر ]ثبت شده[ كه در واقع 27 اثر ميشود. يكي از اينها دوازده و مورد ديگري هم نه است كه هر كدام از آنها يك اثر جهاني است. مثل همين جا. از نمايندگان ملتها در يونسكو، مديريت يونسكو و نماينده يونسكو تشكر مي كنم كه بدون توجه به فضاسازي هاي سياسي و قلدرهاي جهاني و با نگاه علمي، فرهنگي و انساني آنچه كه حق ميراث فرهنگي ملت ايران بود را به او برگرداندند. از همة شما عزيزان تشكر مي كنم.

جملة پاياني؛ عزيزان من، ساختن فردا، رسيدن به سعادت و جامعة جهاني سرشار از توحيد، عدالت، عشق و زيبايي بر پاية همان انديشه اي خواهد بود كه ملت ايران بيش از هفت هزار سال و در دورة اسلامي بيش از 1400 سال بر آن پاي فشرده است و موجوديت خود را به پاي آن فدا كرده است. همه با هم پيش به سوي ساختن دنيايي آباد، زيبا و انساني براي همه بشريت.

موفق و سربلند باشيد.