خداي بزرگ را سپاسگزارم و بسيار خوشحال اين فرصت و توفيق را داد كه ولو مدت كوتاهي در خدمت شما عزيزان، علما، ادبا و دانشمندان و مرزبانان مرزهاي انديشه و هنر باشم. آن مقداري كه من مطلع شدم اين نشست و همايش شما نشستي بسيار پربار و ارزشمند بود. من مي خواهم از زاوية ديگري مطلب كوتاهي خدمتتان عرض كنم. البته شما بحمدالله همه فرهيخته، اهل علم و ادب هستيد.

به نظرم مشكل اصلي بشريت براي نيل به قلة خواسته ها و آرمانها عبارت است از مديريت. خدا انسانها را خلق نكرد كه در جنگ، ستم، فقر و فلاكت زندگي كنند. خدا انسانها را خلق نكرد تا در تفرقه، دو دستگي و دشمني زندگي كنند. خدا انسانها را خلق كرد تا يك جامعة پر از صفا و صميميت، دوستي، عدالت و خداپرستي برپا كنند. چرا امروز در دنيا شاهد رنجها و غمهاي ابناي بشر هستيم؟ به هر طرف نگاه مي كنيم همه غصه، دو دستگي، كينه و كدورت، رقابتهاي سنگين بي حاصل براي سلطه، چپاول و تحميل است. به نظرم ريشه اش به مديريتها برمي گردد.

اگر بخواهيم مديريتها را تقسيم كنيم، دو نوع مديريت هست. حالا من نمي خواهم [به صورت] دانشگاهي به انواع مديريت بپردازم. مي خواهم از ديد خودمان عرض بكنم. يكي مديريت بر تنها و ديگري مديريت بر دلهاست. در طول تاريخ جرياني همواره به دنبال استفادة ابزاري از انسان است. نگاهش به انسان به عنوان يك موجود توليد كننده يا بهره رساننده است. اين جريان دنبال به خدمت گرفتن انسان بود تا انسان را به خدمت بگيرد. حتي در نقطة اوج، همة نيازهاي مادي اين انسان را تأمين بكند تا بهتر بتواند در خدمت او باشد. امروز مي بينيد در بعضي از دانشگاهها درسها و واحدهايي ارائه مي شود كه شما چه كار بكنيد كه اين كارگر وقتي به كارخانه مي آيد با حداكثر بازدهي كار بكند. نور را چه قدر تنظيم بكنيم. در غذايش چه چيزهايي بگذاريم تا او انرژي بگيرد. حتي برايش ساعت ورزش بگذاريم كه انرژي بگيرد.

اما هدف چيست؟ اينكه وقتي او كار مي كند بهرة بيشتري به جيب صاحب سرمايه يا صاحب سلطه وارد بكند. حتي وقتي مي خواهد كار هنري بكند باز هدفش همين است. حاصل اين مديريت همين است كه مي بينيد. مسابقه در بهره مندي مادي از امكانات دنيا و تزاحمها، درگيريها كينه ها و جنگها. اما خدا انسان را براي اين خلق نكرد. در نقطة مقابل آن مديريت بر دلهاست. انسان كه فقط خورد و خواب و حتي اين حركات ظاهري كه ورزش كن، حركت و تلاش، مسافرت و تفريح كن [نيست]؛ خب براي چه؟ آخرش چه؟ مي بينيم كه روح انسان با اين چيزها اغنا نمي شود. انسان تجلي انوار الهي است. جانشين خداست. خليفه الله است. آزادگي، عشق، عدالت، كرامت، حرمت، حكمت و انديشه، اينها اجزاي انسان است. اينها هستند كه به انسان مفهوم مي دهند. تلاش براي آزادگي، برپايي عدالت و ترويج عشق و مهرورزي؛ اينها هستند كه انسان را ترجمه مي كنند و مفهوم و حيات مي دهند.

آن نگاه مادي همة اينها را تعطيل مي كند. چه بسا عشق مصنوعي هم تعريف نمي كند. در اين نگاه همة اين ويژگيها سركوب است. انسان از نقطة صفرش در اسارت است.

اما در نگاه انبيا و مديريت الهي نقطة تمركز بر دلهاست. دنبال انسان حكيم مي گردد؛ انسان عاشق و عالم. اگر اينها رشد كرد آن وقت همه چيز خواهد آمد. آن سعادت مورد نظر بشر و آرزوهاي بشر محقق خواهد شد. اينجا ديگر كار، كار ابزار نيست. به حوزة فرهنگ، زبان و هنر مي آييم و نقطة اوج هنر شعر است كه زيباترين بيان همة آن زيباييهايي است كه انسان مي خواهد.

اصلاً انتقال فرهنگ، انديشه و ارزشها فقط و فقط در بستري از عاطفه امكان پذير است و شعر بيان عاطفي همة ارزشهاي متعالي است كه انسان دنبالش مي گردد. و با اين است كه نافذ مي شود و مي ماند. با اين است كه پيوندها برقرار مي شود و امروز ما دور هم جمع شده ايم براي بيدل كه [محل زندگي او] شايد تا اينجا 3000 كيلومتر فاصله دارد اما هيچ احساس جدايي نمي كنيم، براي اينكه مديريت بر دلها و فطرتهاست و اين فطرتها يكسان است. خواسته هاي فطري بشر يكسان است. هر جا كه برويد؛ چه در قطب شمال چه در جنوبي ترين نقطة امريكاي جنوبي و شرقي دور. انسان است و بر مبناي فطرت الهي آفريده شده است. بالاخره اصلاح امور جهان به بازگشت ما و مديريت جهان به سمت دلها، فرهنگ، هنر، انديشه، شعر و ادب بر مي گردد.

از اين جهت مي خواهم بگويم هم كار شما بسيار ارزشمند است و هم مسئوليت شما بسيار سنگين است. چون شما خارج از اين پروتكلها و ضوابط از مسيري مي رويد كه قابل كنترل نيست. ارتباط دلها با هم را نمي شود قيچي كرد. نمي شود گمرك و مرز گذاشت و ماليات گرفت. اين پيوند توسط ملائك بين انسانها برقرار مي شود.

عزيزان! گفتند و گفتيم و شنيديم؛ بالاخره ديار ما كانون انديشه هاي بلند و تجلي ارزشهاي متعالي الهي و انساني است. همان طور كه به زيبايي اشاره كردند، در اين خاك انسانهاي برجسته و انديشه هاي متعالي بارور شده است. ذخاير ارزشمند. مسئوليت ما براي اصلاح امور جهان سنگين تر از ديگران است. براي اينكه اين ذخيره در كنار ما و پشتيبان ماست و اين استعداد الهي دارد موج مي زند. همين امروز هم دارد موج مي زند. آقاي معلم فرمودند: زنده ايم چون جوشش، عشق و هنر هست. مسئوليت ما سنگين تر از ديگران است. به نظرم بايد اين نشتها و همدليها فارغ از اين مرزبنديهاي سياسي و جغرافيايي هر روز در گوشه گوشة اين سرزمين بزرگ برقرار بشود. براي نجات بشر، تعالي بشريت و حركت دادن ابناء بشر به سمت آن قلة نوراني همدلي كنيم.

به نظرم خدا امكان را در اختيار ما قرار داده است و راه را هم به ما نشان داده است. گرچه همين امروز راهنما و كاروان سالار داريم.

من به سهم خودم از همة شما صميمانه تشكر مي كنم. راه فرهنگ و ادب و راه ترويج ارزشهاي متعالي الهي و انساني، راه انبياست و اين راه جاودانه است و خواهد ماند. هر كس در اين مسير حركت كند خواهد ماند و هر كس خارج از اين مسير باشد وجودي ندارد ولو خروارها توليد داشته باشد. هرچه هست در اين مسير است. همة عالم و ذرات عالم در اين مسير هستند. همة ملائكه الهي در اين مسيرند. البته شما مي دانيد آن چيزي كه مي جوشد و روي قلم مي آيد چه فعل و انفعالاتي در دل و روح و جان اتفاق مي افتد. الهام، جوشش، لطف و عنايت است؟ همه اينها با هم هست.

اما همين نظر اين حداقل را مي بينيم كه اين يك كرامت، عزت و لطف است، به هركسي صادر نمي شود.

من از همة شما صميمانه تشكر مي كنم. از استادان و بزرگان و كساني كه از راههاي دور زحمت كشيدند و آمدند و حضور سازنده و مؤثر در جلسات و برنامه ها داشتند، آنهايي كه ابراز لطف كردند، آنهايي كه [همايش را] برگزار كردند، از رسانه ها، سازمان ميراث فرهنگي، راديو و همة كساني كه دلشان براي اين ارزشها مي جوشد، از همه صميمانه تشكر مي كنم و از خدا براي همة شما موفقيت و سلامتي مسئلت مي كنم.

يك بشارت هم به شما بدهم. البته مي دانيد، اما بشارت است. بدانيد آينده از آن ارزشهاست و اين آينده دور نخواهد بود، نزديك است. آن روزي كه دلهاي همة بشر شاد بشود و به آن نقطة متعالي برسد نزديك است. چون آثارش را داريم مي بينيم و از خدا بخواهيم كه همة ما را در اين مسير، خدمتگزار اين مسير و مؤثر در تحقق آن هدف بلند قرار بدهد.

والسلام عليكم ورحمة الله