
سخنراني در همايش طرح تحول اقتصادي
بسم الله الرحمن الرحيم
شناسه خبر: 33655 -
سهشنبه 29 آذر 1390 - 13:36
اللهم عجل لوليك الفرج والعافية والنصر واجعلنا من خير اعوانه
و انصاره والمستشهدين بين يديه
خداي بزرگ را سپاسگزارم كه به بهانۀ اولين سالگرد آغاز هدفمندي يارانهها توفيق زيارت شما همكاران عزيز و خادمان را عنايت فرمود.
آثار را با ارقام و آمار تا آن مقداري كه وقت دوستان اجازه ميداد بيان كردند. البته من فكر ميكنم آثار و تبعات بيشتر از اينهاست. معلوم شد كه تقريباً همه ايرادهايي كه از قبل ميگرفتند پايه درستي نداشت. معنايش اين نيست كه در اجراي اين قانون و برنامۀ بسيار گستردۀ تحولي هيچ ضعف و اشكالي وجود نداشت. بعضي جاها ضعفها و اشكالاتي بود، اما مقايسه كنيد با سال 1377 كه قرار بود اجرا شود، من يادم هست كه ميگفتند سال بعد انتخابات است و اين به دولت ضربه ميزند.گفتيم حالا ميارزد كه دو تا دولت هم بروند ولي اين اجرا شود. بعد دوستاني آمدند گفتند كه اين طرح خيلي خطرناكي است، كل سيستم زيرسؤال ميرود و نظم حاكم بر كشور به هم خواهد خورد. اصلاً كل جمهوري اسلامي را بايد ببوسيم و كنار بگذاريم. عجب! پس خطرناك است بايد طور ديگري نگاهش كرد. فكر ميكردند تمام توليد، ارتباطات اجتماعي، بازار، صادرات و واردات، نظام بانكي و نظام اقتصادي همه به هم خواهد خورد و هيچ كسي هم نميتواند آن را جمع و جور كند. واقعاً بعضيها اين طوري تصور ميكردند.
اينكه حالا دو تا كارگاه دچار مشكل شده، به چند تا مرغداري دان ديرتر رسيده، جايي چند تا كارگر جا به جا شدهاند، قابل مقايسه نيست و مسائل جاري هستند. وقتي مقايسه ميكنيم با شبيه اين مسائل در سالهاي قبل ميبينيم اين مسائل در قبل نيز بوده است. هر سال اين نوع تحولات هست، چند تا كارگاه تعطيل ميشوند، چند تاي ديگر درست ميشود. گوشهاي ضعفي پيدا ميشود و جاي ديگري قوت پيدا ميشود. در مقابل آن پيشبينيها و برداشتها، اين ضعفها خيلي قابل اعتنا نيست، گرچه بايد كاري كنيم كه آنها هم نباشد.
به نظرم اجراي اين طرح چند دستاورد پايهاي و تحولي در نظام فكري و برنامهريزي كشور به وجود آورد. يك، تمام مدلها و تئوريهايي كه اقتصاد ايران را تحليل و پيشبيني ميكردند با چالش مواجه شدند. معلوم شد كه اقتصاد ايران را بايد مدلهاي خودي تجزيه و تحليل و پيشبيني كنند. آنهايي كه 150 درصد تورم را مطرح ميكردند بر اساس مدلي كه داشتند تحليل و پيشبيني ميكردند. معلوم شد كه ما هم در دروس دانشگاهي و هم در مدلهاي تحليل و طراحي اقتصاد بايد تجديد نظر كنيم. اين دستاورد بزرگي است.
اين مدلي است كه در كشورهاي ديگر هم ميتواند اجرا شود. ميتواند بومي شود و در همه جاي دنيا اجرا شود. اين اساس انديشه اقتصادي كشور ما را تحت تأثير قرار داد و قرار خواهد داد.
بايد اقتصاد را طور ديگري نگاه كنيم. اميدوارم اين تبعات در دانشگاهها و مراكز تحقيقاتي ما بسيار گستردهتر باشد و از اين فرصت بهره ببرند.
اتفاق دومي كه افتاد توانمندي كشور و مديريت اقتصاد براي انجام كارهاي بزرگ به اثبات رسيد. بخشي از مخالفتها به خاطر ضعف خودباوري و اعتماد به نفس بود. به همين خاطر بيست سال گفته شد و عمل نشد. گفتند نميشود، چطور ميتوانيم؟ از اول پا را پس ميكشيدند. به محض اينكه مطرح ميشد ميگفتند اين طرح آنقدر پيچيده است كه بهتر است حتي به آن فكر نكنيم. در حالي كه معلوم شد اگر شما بزرگترين و پيچيدهترين مسائل را باز كنيد، جزئي كنيد، فكر كنيد و بپردازيد، ميتوانيد حل كنيد. لذا، اين دستاورد بزرگي است.
اينكه شما ميبينيد مراكز سياستگذار و برنامهريز جهاني زبان به تمجيد مديريت اين كار بزرگ اقتصادي باز ميكنند امر قابل توجهي است. خيلي از آنها دوست ندارند تعريف و تمجيد كنند يا به توانمنديهاي مديريت اين مملكت اذعان كنند، ولي بارها تكرار ميكنند.
اكنون بيش از 100 كشور در برنامهريزيهاي اقتصادي خود از ما نظر مشورتي ميخواهند و حتي بعضيها خواستهاند كه اين طرح را در كشورشان اجرا كنيم. اين در حالي است كه تا دو سه سال پيش مصرفكنندۀ صرف تئوريها و توليدات و تجربيات ديگر بوديم و الان به يك مرجع تبديل شدهايم و هر روز كه بگذرد بيشتر خود را نشان خواهد داد.
سومين دستاورد اين بود كه ملت ايران نشان داد ظرفيت كارهاي بزرگ را دارد. عزيزان من، بدترين كار در مديريت كوچك شمردن ظرفيت و توانمنديهاي يك ملت است. بدترين حاكمان كساني هستند كه ملت را كوچك ميشمارند. اينها يك ملت را له خواهند كرد. تجربه بار ديگر ظرفيت و عظمت ملت ايران را نشان داد.
البته ملت ما در طول تاريخ بارها و بارها عظمت و ظرفيت خودش را نشان داده است، همان طور كه در انقلاب و دفاع مقدس نشان داد. اما آنقدر از داخل و بيرون تهديد كردند و گفتند نميشود و اعتماد مردم و مسئولين را تضعيف كردند و ناچيز انگاشتند كه بين مديريت اجرايي كشور با متن مردم فاصله افتاد. به همين دليل بود كه ميگفتند غوغا و آشوب ميشود، پمپ بنزينها هوا ميرود و شهرها به هم ميريزد. ميگفتيم آخر براي چه؟ چرا اين حرف را ميزني و چرا قضاوت شما نسبت به ملت اين طور است؟ استدلال و شاهدي وجود نداشت. اجراي اين طرح نشان داد كه ملت ما ظرفيت كارهاي بسيار بزرگتر از طرح هدفمندي يارانهها را دارد. ايران با اين همه شايستگي، توانايي و ظرفيت بايد در صدر كشورهاي پيشرفته دنيا باشد.
اين هم در هم شكست و اين باور دوباره زند ه شد كه مردم قدرت اصلي هستند كه تجلي قدرت خداست و اگر اين به درستي مديريت شود و در هر بخشي جاري شود آنجا را زيرورو ميكند و انقلاب درست ميكند.
حالا اين بخشي از آثارش هست. شما همين منحني بنزين و گازوئيل را از سال 1380 رسم كنيد، ببينيد چقدر ميشود؟ يعني امسال بايد پانزده شانزده ميليارد ليتر وارد ميكرديم. ديگر چيزي براي بودجه باقي نميماند. بقيه چيزها را هم بايد وارد ميكرديم. اتفاق بزرگي افتاد، كاهش فاصله طبقاتي را دست كم نگيريد. خود اين يك انقلاب است.
حالا داخل پرانتز بگويم، نميخواهم منتشر شود. كسي تحليل كرده بود كه تحولات اجتماعي در ايران با فاصله طبقاتي در ارتباط است؛ يعني اگر فاصله طبقاتي زياد بوده همان جا تحولات اجتماعي هم اتفاق افتاده است. البته نه اينكه در انقلاب سال 57 تنها انگيزه اين بوده است، ميگويم اينها با هم هست. سال 76، سال 84؛ اينها زمانهايي است كه ضريب جيني رشد كرده و فاصلهها زياد شده است. الآن هم يك تحول اجتماعي داريم، منتها هرم معكوس است؛ فاصلهها كم شده، از آن طرف سر و صدا بلند شده است. كم شدن فاصله طبقاتي اتفاق عظيمي است. نميخواهم ابعاد امنيت ملي و امنيت اجتماعي آن را باز كنم، شما همهتان وارد هستيد. تحولاتي كه در دنيا اتفاق ميافتد همهاش تحريك است. هر روز اگر پاي تلويزيون بنشينيد اخبار تحريك كننده ميشنويد. نه اينكه كسي كه اينها را پخش ميكند ميخواهد تحريك كند، اصلا خود اين تصويرها و خبرها محرك است. يعني دارد گسلهاي اجتماعي در تمام دنيا را فعال ميكند. اما در ايران معكوس است. اين تحولات روي همۀ اقتصادها اثر منفي گذاشته است، چرا؟ چون فاصلهها كم شده است. چون اصلاً به يك معنا بين دولت و مردم فاصلهاي وجود ندارد.
معناي اعتماد به توانمنديهاي ملت اين است كه ما ميتوانيم به اهداف خيلي بزرگ فكر بكنيم و برنامهريزيها را به سمت تواناييهاي ملت ببريم. هنوز كاري نشده است. گرچه اتفاق بزرگي بود ولي هنوز شروع كار است. بايد دست به دست هم بدهيم و موارد ديگري همچون گمرك، ماليات، پول ملي، سود بانكي و بقيه بخشها را هم با تكيه بر خودباوري ملي اصلاح كنيم.
دستاورد ديگر، نوع نگاه به اقتصاد و مديريت اقتصادي در سطح خرد است. نگرش مديريت بنگاهها و تك تك مردم به پول، ثروت، درآمد، مصرف و انرژي تغيير كرد.
اينجا آقاي خليليان و بعضي دوستان چند مثال زدند. مرغدارياي كه 30 سال مرغ توليد ميكرد و به ازاي هر كيلو مرغ بين هفت دهم تا يك ليتر انرژي مصرف ميكرد، حالا با اضافه كردن يك طبقه يك باره ظرفيت توليد مرغش را دو برابر كرده است؛ با سرمايهگذاري يك ششم، يك هفتم و با مصرف انرژي نصف. اگر صرفهجويي در مصرف انرژي در زندگي مردم نهادينه شود اتفاقات بزرگي خواهد افتاد. بگذاريد مثال ديگري بزنم. همين آلودگي هواي تهران ناشي از چيست؟ مياندازيم گردن حمل و نقل، بله آن هم مؤثر است. روزانه چند ليتر بنزين و گازوئيل در تهران مصرف ميشود؟ حدود 14 ميليون ليتر. اما مصرف سوخت مشعلهاي حرارتي براي ايجاد گرما 45 ميليون ليتر در روز است و وقتي هوا سرد ميشود ميزان آن به بيش از سه برابر ميرسد. در حالي كه اگر اين مشعلها را عوض كنيم و درست تنظيم كنيم هم در مصرف صرفهجويي ميشود و هم ميزان آلودگي كاهش مييابد.
حالا بخش آرد و نان را آقاي مهندس عبداللهي خوب توضيح دادند. در همه بخشها نيز چنين است. معلوم شد كه با اتكا به توانمنديها و ظرفيتهاي ملت ميتوان كارهاي بزرگي در اين كشور انجام داد.
بگذاريد نكتهاي را هم بگويم و نتيجهگيري كنم. يكي از كارهاي خوبي كه اتفاق افتاد و بايد ادامه پيدا كند همزباني مديران اقتصاد با هم است. ادبياتها يكي شد. مردم حرف ميزنند ما ميفهميم، ما حرف ميزنيم مردم ميفهمند. اين در مديريت كشور نكته كليدي است.
اصلاً اساس يك كشور مردماند. بدون مردم كه كاري نميشود كرد. بايد حرف هم را بفهميم. ادبيات مديران به ادبيات مردم نزديك شده و اين را بايد حفظ كنيم و به متون دانشگاهها، اقتصاد و مديريت ما برود. اما با همۀ اين احوال در آغاز راه هستيم و بايد براي مراحل بعدي برنامهريزي كنيم.
حالا مقداري بيرون و داخل شيطنتهايي هم شد. بازار سكه و ارز كه جمع و جور ميشود. شايد هم طرح فريب باشد. چون ارز واقعاً به اندازه كافي داريم و الآن درآمدهاي ارزيمان خيلي بيشتر از مسائل فرضيمان است. افرادي هستند كه به اصرار ميگويند بايد قيمت ارز بالا برود. اين يك كار غيرعادي است. هيچ پايۀ اقتصادي ندارد. الآن درآمدهاي ارزي ما خيلي بيشتر از مصارف ارزيماست. اضافه داريم، ميرود در بانكهاي خارجي ميخوابد.
صرف نظر از اينها كه سه چهار درصد تورم به ما تحميل كرد، در بقيه موارد شرايط خوب است. بعضيها اصرار دارند كه شرايط كشور بحراني است و اتفاقات كذا خواهد افتاد. اينها جنگ رواني است. ما داريم به سمت ثبات بيشتر اقتصادي حركت ميكنيم و خودمان را براي كارها بزرگتر و تحوليتر در اقتصاد كشور آماده ميكنيم. همه زحمت كشيدند. كارگروه تحول اقتصادي چند سال پيوسته جلسات و كميتهها را برگزار كرد، اساتيد دانشگاهها و صاحبنظران خيلي زحمت كشيدند تا اين طرح آماده شود. مجلس محترم و كارگروه تحول اقتصادي در مجلس خيلي زحمت كشيدند، همراهي كردند، كمك كردند.
شايد در تاريخ ايران و تاريخ دنيا اين درجه از همراهي مردم با يك طرح تحول اقتصادي ثبت نشده است. چون زندگي همه را تحت تأثير قرار داد و در واقع خود مردم طرح را اجرا كردند.
بيشترين نگراني تحليلگران در بخش حمل و نقل بود، چون اولين شوك به حمل و نقل وارد ميشود. بيشترين و زيباترين همراهي را حمل و نقل كرد. رانندهها در داخل و خارج شهر اصلاً خودشان پرچم را گرفتند و حركت كردند. ما در گذشته ديده بوديم وقتي اعتماد بين مجريان و مردم نبود، دولت يا مدير مربوطه كه ميخواست كاري را انجام دهد، اصناف اقدامات احتياطي را پيش ميگرفتند و اين بر بازار و اقتصاد اثر ميگذاشت. خيلي وقتها راه آن اقدام را ميبست و تعطيل ميشد و نيمه كاره ميماند.
اصناف، اهالي توليد، صنعتگران و كشاورزان عالي همراهي كردند. ديديم كه اهالي توليد خودشان قيمتها را كنترل و مديريت كردند. يكي از مديران صنايع بزرگ به من ميگفت ما حاشيۀ سودمان بالاست، خودمان مديريت كرديم و اجازه نميدهيم مردم آسيب ببينند.
صاحبنظران، رسانهها، به خصوص رسانه ملي در اين قضيه خيلي خوب همراهي كردند. من از همه ملت ايران و از همه خادمان تشكر ميكنم.
دو تا نكته پاياني است، اول اينكه ما بايد راه را ادامه بدهيم. چه خود طرح هدفمندي كه داريم جلساتش را برگزار ميكنيم و ان شاءالله به اطلاع مردم خواهيم رساندكه كي و چگونه گام بعدي را برميداريم. چه پيشبرد آثار هدفمندي در بخش هاي توليد، توزيع، صادرات و واردات، چه ساير بخشهاي طرح تحول اقتصادي. اينها را همه با هم با قدرت جلو ببريم.
من اينجا به ملت عزيز عرض ميكنم دولت بدون شما كاري نخواهد كرد. دولت همپاي مردم حركت ميكند. هر كاري بخواهيم بكنيم با جزئيات توضيح ميدهيم و مثل گذشته مردم را در جريان ميگذاريم. اگر مشكلي براي اقتصاد كشور باشد مردم را در جريان ميگذاريم. اگر كاري بايد انجام شود در جريان ميگذاريم. اصلاً يكي هستيم؛ يك مأموريت است، يك ملتيم و بايد ايران را جلو ببريم. به خدا بالاترين و بزرگترين عبادت امروز ساختن و پيشرفت ايران است. بالاترين عمل صالح خدمت به كشور، ساختن كشور و اصلاح ساختارهاي كشور است. بايد الگو بشويم. اين را بايد جلو ببريم.
نكته پاياني، تشكر ويژه از مولايمان امام عصر(ع) است. من خواهش ميكنم همۀ شما و همۀ ملت به اين نكته توجه كنيد كه انسان منهاي آسمان صفر يا كمتر از صفر است، معنا ندارد. اگر كسي ادعا كرد كه من همۀ كارها را درست ميكنم يا نميفهمد يا دروغگوست. اصلاً انسان منهاي خدا معنا ندارد. حالا انسان با خدا يعني چه؟ يعني اينكه خدا را باور داشته باشد؟ بله خدا هست. اما توحيد يك وقت توحيد نظري است و يك وقت توحيد عملي و در زندگي است. لامؤثر في الوجود الا الله، جز خدا در عالم هستي صاحب اثر نيست.
ميخواهي به كمال برسي، ميخواهي اقتصاد را درست كني، ميخواهي خوب مديريت كني، همۀ اينها بايد در رابطه با خدا باشد. اين يك نظام فكري و يك مكتب است. مكتب الهي و مكتب انبياست و با مكتب مادي و اومانيسم فرق ميكند. من گفتهام و تكرار ميكنم، يك آقاي عزيزي از علما به من گفت چطور شد اين طرح اينقدر خوب اجرا شد، درست مقابل همه پيشبينيها و اظهارنظرها.
من گفتم حاج آقا سه تا علت داشت؛ علت اولش اين بود كه گروهي كه ميخواست كار را انجام دهد وقت گذاشت. حتي تا كوچكترين مسائل در حد قيمت يك كپسول گاز در يك روستا ريز شد. خط سيرش را ترسيم كرد و كنترل كرد. از كار نترسيد و به دل كار رفت.
دوم، اعتماد بين دولت و مردم. عامل سوم كه خودش مسبب دو عامل اول هم بود و اصل كار بود اين بود كه اين كار را امام زمان(عج) انجام داد. گفتم من ميخواهم درس پس بدهم. مگر خداي متعال نفرموده است كه اگر شما براي خدا كار كنيد، خدا گوش، چشم، قلب و قوه ادارك شما ميشود؟ گفت چرا. گفتم: انسان ميشود جانشين خدا يا خدا تولي امور انسان را دست خودش ميگيرد. گفتم خليفه خدا كيست؟ غير از امام عصر(عج) است. ذهن آدم را به عهده ميگيرد، جرئت ميدهد، اطمينان قلب ميدهد، راهها را باز ميكند.
به خدا اگر شما مسير رسيدن اين طرح را به اجرا ترسيم كنيم ميگوييد هر لحظهاش يك معجزه است. حتي در اطلاعرساني، اينقدر ظرافتها را رعايت كردند. در حالي كه در هيچ جاي دنيا كه آن همه مطالعه شده بود به اينها توجهي نشده بود. خيلي اهميت داشت. همين كه نقدي بدهيم يا غيرنقدي چقدر دعوا بود، مخالفتهاي سنگين. اين گروه ايستادگي كرد و گفت نقدي بدهيم و چه آثاري داشت. الآن با آقاي فرزين صحبت ميكردم. آقاي حسيني ميگفت كه پيشبينيها اين بود كه چند عدد شاخص بورس پايين ميآيد. در صورتي كه من يك آدم معمولي كه اقتصاددان نيستم خلاف آن فكر ميكردم، وقتي قيمت انرژي بالا ميرود قيمت ملك هم بالا ميرود. قيمت ملك بالا رفت يعني شاخص بورس بالا ميرود. اما كسي در ذهن اين گروه آورد كه محكم باشيد، مطمئن باشيد، نترسيد، اين طوري تصميم بگيريد، بنزين و گازوئيل را اين كار بكنيد.
عزيزان من، آيات الهي است. خدا ميفرمايد اگر تقوا داشته باشيد به شما فرقان ميدهم، يعني شناخت، تشخيص و قدرت درك درست. اگر تقوا داشته باشيد بن بست نداريد و از جايي كه فكرش را نميكنيد به شما روزي ميدهيم. خدا ميگويد اگر ما را ياري كنيد ياريتان ميكنيم. اگر براي ما كار كنيد راه را به شما نشان ميدهيم.
اگر يك ملتي براي خدا حركت كند بنبست و شكست ندارد و هميشه پيروز است. اين ميشود مديريت امام زمان. نه اينكه آدم هر روز ميبيند و زيارت ميكند، اي كاش آن روز به زودي برسد كه همه زيارت كنند و مستقيم دستور بگيرند. آدم را اداره ميكنند و آدم متوجه نميشود كه چرا از اين مسير رفت. يك مسئله مطرح ميكنيم، دو هزار گزينه به ذهنتان ميرسد. چطور از ميان گزينهها مستقيم ميرويد به طرف گزينه درست؟ بايد از امام عصر(ع) تشكر كنيم كه به خاطر بزرگي و پيوستگي ملت ايران با ارزشهاي الهي اين ملت را اين طور در دنيا عزيز كرد و راه را باز كرد براي كارهاي بزرگتر و بهتر.
بگذاريد چند تا دعا كنيم. اي خداي بزرگ! پرچم عزت ملت ما را همواره برافراشته بدار؛ توفيق خدمت به اين ملت بزرگ و الهي را به همۀ ما عنايت بفرما؛
اي خداي بزرگ درهاي رحمت و بركت خودت را بر اين ملت و بر همۀ بشريت بازكن و ساري و جاري بفرما؛
اي خداي بزرگ توفيق ادامۀ كارها، تحولات و پيشبرد و الگو ساختن اين ملت را به دولت و همۀ خادمان عنايت بفرما؛
اي خدا همدلي ما را روز به روز افزونتر بفرما؛
اي خداي بزرگ ملت و رهبر بزرگ ما را در كنف حمايت امام عصر(ع) مؤيد و موفق و منصور بدار.
از همه شما تشكر ميكنم.
والسلام عليكم و رحمة الله
شناسه خبر: 33655
- دیدارهای داخلی
, سخنراني ها
, متن کامل سخنرانی
1390 رياست جمهوري اسلامي ايران 2011 Presidency of The Islamic Republic of Iran
آدرس: تهران - میدان پاستور - خیابان پاستور تلفن: +98(21)64451