اللهم‌ عجل‌ لوليك‌ الفرج‌ والعافية والنصر واجعلنا من‌ خير اعوانه‌

وانصاره‌ والمستشهدين‌ بين‌ يديه‌



اين روز گرامي را به همة شما عزيزان، ملت ايران و جامعة بشري تبريك عرض مي كنم. خيلي خوشحالم و خدا را سپاسگزارم اين توفيق را عنايت كرد كه در اين جمع بسيار با شكوه، زيبا و ارزشمند شركت كنم.

موضوع اين جلسه كه به مناسبت سالروز ازدواج بهترينهاي عالم برپا شده است خانواده و ازدواج است، من هم دو سه جمله دربارة خانواده، ازدواج و كارهايي كه بايد انجام بدهيم، عرض مي كنم.

همة ابناء بشر از اول تا به امروز ـ بعد هم همين طور است ـ نهايت آرزويشان رسيدن به سعادت دنيا و آخرت است. دنبال جاودانگي و بهترينها هستند و از طرف ديگر تقريباً همة ابناء بشر از زشتيها، بد اخلاقيها و ناهنجاريها بيزارند و مي خواهند آنها را محو كنند.

ببينيم اگر بخواهيم جامعه اي سعادتمند داشته باشيم بايد كجا را درست كنيم؟ اگر بخواهيم زشتيها، اخلاق زشت و غير انساني را از جامعه پاك كنيم بايد به كجا توجه كنيم؟ به نظرم علماي عزيزي كه در جلسه هستند تأييد مي كنند كه پاية سعادت و شقاوت جامعه در خانواده است. يعني اگر شما بخواهيد خوبيها را در جامعه ترويج كنيد و جامعة سعادتمندي داشته باشيد پاية آن به خانواده برمي گردد و اگر بخواهيد زشتيها و پلشتيها را از جامعه پاك كنيد باز به خانواده برمي گردد.

خانواده پايه اي ترين، اساسي ترين و مؤثرترين ركن جامعه است. اگر در جامعه اي، خانواده مستحكم باشد آن جامعه مستحكم است و اگر خانواده سست شد همه چيز سست است. محال است جامعه اي به سعادت برسد بدون اينكه خانواده هاي آن جامعه، خانواده هاي سعادتمندي باشند. اصلاً اين شدني نيست. اساس تربيت در خانواده است. شما اگر بخواهيد  جامعة سعادتمندي داشته باشيد انسانها بايد انسانهاي معتدلي باشند. دلهاي آنها بايد سرشار از عشق، محبت، رحمت نسبت به ديگران باشد و مركز توليد، نهادينه كردن، ترويج عشق، محبت و رحمت جز خانواده نيست. امكان ندارد كه كانون خانواده متزلزل باشد و شما بتوانيد محبت، عشق و احترام را در جامعه تزريق كنيد. اين نشدني و محال است.

امكان ندارد كه خانواده كاركردهاي واقعي و درست خودش را از دست بدهد و شما بتوانيد ناهنجاريهاي اجتماعي را مهار كنيد. اين نشدني است. براي اينكه جامعة سعادتمند از انسانهاي سعادتمند تشكيل شده است. البته من نمي خواهم بگويم همة عوامل خانواده است، اما نمي توانم بگويم كه همة عوامل خانواده نيست.

شما هر موضوعي از موضوعات اجتماعي را دنبال كنيد ريشة آن به خانواده باز مي گردد. شايد به همين دليل است كه اين همة بر تشكيل و استحكام خانواده تأكيد شده است.

ما زيباترين و بهترين دستورات ديني را براي استحكام و پايداري خانواده، روابط با پدر و مادر، روابط همسران با همديگر و نيز روابط با فرزندان داريم. زيباترين لحظه ها و صحنه هاي تجلي كمالات انساني در خانواده است. شايد به همين دليل است كه مي گويند تشكيل خانواده نصف دين است؛ كسي كه تشكيل خانواده بدهد نصف دينش كامل شده است و اگر اخلاق فاضله و كرامتهاي اخلاقي را در ارتباطات اجتماعي فرا بگيرد دينش كامل مي شود. به نظر من اين دومي هم به اولي برمي گردد. اصلآً محال است كسي در خانواده طعم محبت را بچشد، اما در جامعه به دنبال ناهنجاري، تجاوز به حريم ديگران و درنورديدن مرزهاي اخلاقي باشد.

حالا به خانواده بياييم. خانواده هم اجزايي دارد. محور و ستون خانواده چيست؟ آن چيزي كه اساس خانواده را شكل مي دهد و صيانت مي كند، چيست؟ به نظرم ستون اصلي خانواده عبارت است از ارتباطات بين زن و شوهر. اگر در رابطة يك زن و مرد عشق، محبت، احترام و كرامت حاكم باشد در آن خانواده عشق و محبت موج خواهد زد. پايه هاي آن خانواده مستحكم است و آن خانواده آسيب نخواهد ديد. وقتي خانواده آسيب نديد، جامعه هم آسيب نخواهد ديد. محال است در خانواده اي كه پدر و مادر همديگر را حقيقتاً دوست دارند آنجا لقمة حرام پا بگذارد. نشدني است. چطور آدم مي تواند به عزيزترين عزيزانش لقمة حرام بدهد و وقتي لقمة حرام از زندگي بيرون رفت اين عشق و محبت در دل و جان فرزندان جاري مي شود.

وقتي رابطة پدر و مادر تنظيم بشود خود به خود اخلاق صحيح در خانواده جاري مي شود. بيشترين آسيبهاي رواني به فرزندان ناشي از ارتباطات ناصحيح همسران است. وقتي كنه رفتار يك كودك، نوجوان و جوان را ريشه يابي مي كنيم، مي بينيم عدم تعادل در رفتار پدر و مادر به روح و رفتار فرزند منتقل شده است.

من نمي خواهم مسئوليتهاي فرزندان را نفي كنم چون فرزندان هم پدران و مادران فردا هستند. بنابراين رابطه ها را بايد محكم كرد. خداي متعال همة اسباب لازم را براي استحكام روابط همسران در خانواده در اختيارمان قرار داده است. اگر يك زن و مرد در خانه حقيقتاً و با همة وجود همديگر را دوست داشته باشند آن وقت تجملات مادي، حواشي و مسائل غيرواقعي به خانواده آسيب نمي زند.

امروز در دولت بحث بود؛ به خاطر رقم مهريه ها چقدر آدم زنداني داريم. واقعاً اگر عشق حاكم باشد عدد مهريه مهم است؟ رنگ پرده، مبلمان و هزينه هاي آن چناني مهم است؟ اگر خانمي حقيقتاً به شوهرش عشق بورزد، آيا حاضر است بپذيرد كه همسرش جان، سلامت، زندگي و عمرش را دو سه برابر در سخت ترين كارها ببرد براي اينكه چيزهايي به خانه اضافه كند كه اگر نباشد هم زندگي جاري است و اگر مردي به همسرش واقعاً عشق بورزد، آيا حاضر است چيزي را به همسرش تحميل كند و اگر اين دو با هم در تعادل، عشق و محبت زندگي كنند چه فضايي درست مي شود. بعضيها خيال مي كنند اساس زندگي خانه، مبلمان، شغل پايدار، خودرو و حقوق آن چناني است. به نظرم اين هم از آن انديشه هاي غلطي است كه ماديون لذت جو كه همة دنيا را در لذت فردي خلاصه مي كنند ـ نه به همه ما ـ به بعضي از ما تحميل كرده اند.

اصلاً همه لذت زندگي به ساختن است كه يك دختر و پسر جوان با عشق دست به دست هم بدهند يك خانه را برپا كنند و بسازند. ممكن است شصت، هفتاد سال طول بكشد و اين ساختن به نقطة پايان نرسد. بعضيها خيال مي كنند همة زندگي عبارت است از يك لذت ويژة مادي؛ گرچه آن هم جزء زندگي، لازمة زندگي و جزء بهترينهاي زندگي است، اما زندگي آن نيست. همين ارادة ساختن، هويت و لذت مي دهد و محكم

مي كند.

به نظرم روي فرهنگ ازدواج و تشكيل خانواده بايد بيشتر كار كنيم. حالا اين تعبير من است، علما بايد بگويند كه حقيقت چيست و آن كسي كه حقيقت در دستش هست بايد بيايد و حقيقت را بگويد. اصلاً انسان زوج آفريده شده. محال است انسان به تنهايي بتواند استعدادهاي الهي نهاده شده در درونش را شكوفا كند، نشدني است. و خلقناكم ازواج؛ زوج آفريده شده است. اين دو با هم يكديگر را كامل مي كنند و با هم

مي آفرينند و موجوديت پيدا مي كنند و محل تجلي زيباييها مي شوند.

بايد پاي خانواده را محكم كنيم. آن هم به رابطة زن و مرد

برمي گردد. من در جاي ديگري هم گفتم هركار، اقدام و برنامه اي را كه به رابطة عاشقانه و مودت آميز زن و شوهر آسيب بزند، بايد كنار بگذاريم. البته يك موقعي يك مأموريتهاي الهي است يك كسي نمي خواهد حركت كند، مي خواهد در مسير كمال توقف كند آن چيز ديگري است كه خيلي كم پيش مي آيد. اين را بايد كنار گذاشت. شما ببينيد ما اگر همين يك كار را انجام بدهيم چه اتفاقي در خانواده ها مي افتد. انقلابي ايجاد خواهد شد. امروز در سازمانهاي اجتماعي مي خواهيم تبعات رفتارهاي نادرست را در جامعه مهار كنيم. مي خواهيم در نظام آموزشي و تربيتي رفتارها و ناهنجاريها را با ده برابر هزينه كنترل كنيم و معمولاً هم نتيجه لازم را

نمي گيريم. در حالي كه شايد بدون هزينه و با كمترين هزينه اين مسائل در خانه قابل حل است. اصلاً ريشه هايش خشك مي شود.

اين همه تأكيد بر خانواده و تأكيد بر زشتي جدايي و برهم خوردن كانون خانواده نشان دهندة اين است كه خانواده پايه است.

حالا امروز چه روزي است؟ به زيباترين خانوادة هستي نگاهي بكنيم. ببينيم دستاوردهاي آنها از نظر مادي و معنوي چه بود؟

آقاي جمشيدي در اينجا گفتند. تمام ما يملك اميرالمؤمنين و حضرت زهرا (س) چه بود؟ يك گوشة خانه هاي امروزي مي شود؟ زندگي اينها نيست. شما ببينيد هر زيبايي كه در ذهن شما به عنوان يك ارزش، نقطه تعالي و كمال مطرح باشد شما بهترين و بالاترين آن را در اين خانواده مي بينيد. همه چيز در اين خانواده هست چه چيز هست، چه چيز نيست؟ عشق مي خواهيد؟ ديگر عشقي بالاتر از عشق اين دو عزيز به هم در عالم پيدا شده است؟ محبت، كمال و معنويت مي خواهيد؟ بعد محصول خانواده را ببينيد؛ بهترينهاي عالم. شما مي دانيد هر چقدر بشر از خوبي امروز دارد، مي چشد، مي شناسد و براي آن اعتبار قائل است همه و همه به خاطر وجود نازنين همين خانواده است كه اگر اين خانواده تشكيل نمي شد و عمل نمي كرد امروز اثري از هيچ ارزشي، محبتي و عشقي در عالم وجود نداشت. حالا شما دنيايي را تصور كنيد كه در آن عشق نباشد. اين دنيا چيست؟ اين دنيا همان جهنم است؛ جهنم جايي است كه عشق، محبت، رحمت و مودتي در آن نيست. حالا بگذاريد يك جمله

نتيجه گيري كنم.

آن كساني كه در راه برپايي خانواده ها تلاش مي كنند بهترين مصلحان جامعه هستند. بعضيها خيال مي كنند اصلاح گري فقط در اين است كه آدم كارهاي بزرگ و پرعنوان انجام بدهد؛ خير. شما يك خانواده را برپا و پايدار كنيد. ممكن است به اندازة همة عالم دستاورد داشته باشد چرا كه كافي است يك انسان صالح از دل يك خانوادة صالح به پا خيزد. همة دنيا را اصلاح مي كند. آنهايي كه  در اين عرصه كار مي كنند، كار خودشان را دست كم نگيرند. بهترين كار تربيتي، فرهنگي و حتي بهترين كار اقتصادي تلاش براي برپايي يك خانوادة سرشار از محبت است.

بسياري از هزينه هايي كه ما در جامعه مي دهيم به خاطر اين است كه خانواده كاركرد خودش را ندارد. اگر داشته باشد ما آن هزينه ها را

نمي پردازيم و آن را صرف تعالي عمومي جامعه مي كنيم. قدر خودتان را بدانيد.

من خيلي خوشحال هستم كه در ايران به واسطة فرهنگ غني اسلام نابي كه داريم، مردم در برابر مسائل اجتماعي احساس مسئوليت مي كنند. كانونهاي مردمي براي تشويق و ترويج ازدواج از بهترين كانونهايي است كه مي شود در كشور تشكيل بشود، به خصوص الان كه شهرهاي بزرگ درست شده و 27، 28 درصد هم كه مستأجر هستند و جابجا مي شوند و امكان شناساييهاي عميق و ريشه اي، مقداري كاهش پيدا كرده است. و همين طور نهادها، ارگانها، علما و بزرگان كه در امر ازدواج تلاش مي كنند و عزيزاني كه با علم و دانش خودشان كمك مي كنند كه پايه هاي خانواده را تحكيم كنند. قدر خودتان را بدانيد. من صميمانه از همه شما تشكر

مي كنم. به نظرم هنوز خيلي جاي كار در امر ازدواج هست.

فرمودند آموزشهايي بگذاريم. خيلي خوب است. گفتند آموزشها را اجباري كنيم، مثلاً گواهينامه بدهيم. در گذشته آموزشها در دل خانواده ها منتقل مي شد. الان ارتباطات مقداري سست شده و خانواده ها كاركردهاي واقعي خودشان را ندارند و بچه از دست در مي رود. در مدرسه هم

همين طور است. بنابراين اين را بايد سازمان ملي جوانان باني بشود و حركت كند و دانشمندان، علما، كانونها و انجمنها بررسي كنند و پيشنهاد بدهند كه مي خواهند چه كار كنند. چون ما در كشور هيچ نهادي كه مستقيماً مسئوليت صيانت از خانواده را داشته باشد، نداريم. نه اينكه ما كانوني را جايگزين خانواده بكنيم، منظور من اين نيست. ولي بالاخره ما براي موضوعات گوناگون نهادهايي درست كرده ايم كه مطالعه،

آسيب شناسي و فرهنگ سازي مي كنند و ادبيات و تسهيلات آن را فراهم

مي كنند. اما كارها براي خانواده پراكنده است.

الان كارهاي خوبي شده است. آقاي يثرايي اشاره كردند. گفتند در اين دو ساله به يك ميليون و 940 هزار نفر وام ازدواج دو ميليوني و چهار ميليوني داده ايم و 500 هزار نفر هم در نوبت هستند. ان شاءالله آقاي صدقي و دوستانشان همت مي كنند و اينها را هم انجام مي دهند. منتها آدم با اينها قانع نمي شود.

خوشبختانه ما در كشورمان بهترين جوانها را داريم. جوانان ما بسيار خوب هستند. مهمترين ويژگي آنها اين است كه حق پذيرند، يعني وقتي با حق مواجه مي شوند، مي پذيرند و اين هم حاصل ريشه هاي اين ملت در طول تاريخ، كار بزرگان، پدران، مادران و فداكاريهاي بزرگ است.

بنشينيد طراحي بكنيد، ببينيم چه بايد كرد. تا الان هر موقع گفتيم ازدواج زود گفتند آقا مسكن، شغل و وام درست كن. اينها كمتر و بيشتر تا حالا انجام شده ولي آيا همة خانواده و اساس خانواده اين است؟

به نظرم هنوز متوجه نشده ايم كه خانواده يعني چه و كاركردها خانواده چيست. اگر مي دانستيم، به راحتي خانمهاي ما خانواده را دست دوم نمي كردند و مردهاي ما خانمشان را دست دوم نمي كردند. يعني اصل وقت، همت و انرژيشان در جاي ديگر [صرف مي شود] و وقتي به خانه

مي رسند ديگر خسته و بي حال هستند. براي اينكه نمي دانيم خانواده يعني چه؟

هنوز خيلي از كارهاي دم دستي بر كار خانواده ترجيح دارد. در كارهاي هنري اگر يك خانمي پايبند خانواده است و تمام توانش را روي خانواده مي گذارد آن را كوچك مي كنيم و كسي كه رفته يك كار دم دستي در يك شركت يا دفتري پذيرفته آن را بالا مي بريم. براي اينكه نمي دانيم خانواده يعني چه. خود خانواده مهمترين كار است و بالاتر از كار خانواده كاري نيست. شايد براي اين است كه فرمودند:  الكاد علي عياله كالمجاهد في سبيل الله. يعني مردي كه بيرون مي رود و براي تأمين خانواده تلاش مي كند مانند مجاهد في سبيل الله است. كاري بالاتر از جهاد في سبيل الله داريم؟

ان شاءالله بنشينيد تنظيم كنيد دولت هم در خدمت شماست. من صميمانه از همة شما كه در اين مسير حركت مي كنيد، تشكر مي كنم.

اجازه بدهيد بعضي موارد را هم به پدران و مادران بگويم و توصيه كنم كه قدري آسان بگيريد. من زياد ديده ام جوانها آسان تر مي گيرند تا پدر و مادرها. نمي گويم در شناخت، بررسي و انتخاب همين طوري رها كنيد بالاخره بررسي كنيد. من ديده ام، تجربة شخصي خودم است كه خانمها وقتي مي خواهند داماد بگيرند سهل گيرترند تا موقعي كه مي خواهند عروس بگيرند و مردها برعكس هستند.

اين سخت گيريها كار را مشكل مي كند و بعد هم چشم و هم چشميهايي كه منتقل شده است. ديشب تلويزيون زوجي را نشان مي داد كه براي مراسم ازدواجشان بيست ميليون تومان خرج كرده بودند. البته با ديگران هم صحبت كرد كه گفتند پول نداشتيم و در خانة خودمان مراسم را برگزار كرديم.

اساس اين است كه يك دختر و پسر، يك زن و مرد بيايند و دست به يكديگر بدهند و عاشقانه يك زندگي را برپا كنند، اين مهم است. هر جا اين دو در كنار هم باشند و اين پيوند باشد آنجا يك خانواده موفق هست.

من از خانواده ها خواهش مي كنم اين حواشي را دور بريزيم. البته در اينكه طرف سالم، انسان شايسته و كفو باشد، رعايتها بشود، اما حواشي را كنار بگذاريد.

خانواده بعد از اينكه دست به دست هم داديد برپا مي شود. محبتها، پيوندها و ساختنها ايجاد مي شود و عشقها تأمين مي شود. به جوانان توصيه مي كنم خودشان هم سهل بگيرند در داخل خانواده هم اگر پايه را بر عشق، محبت و احترام بگذاريد حتماً ضرر نمي كنيد.



والسلام عليكم و رحمة الله و بركاته