
سخنراني در مجلس براي دفاع از لايحه بودجه سال 1387
بسم الله الرحمن الرحيم
شناسه خبر: 13169 -
چهارشنبه 24 بهمن 1386 - 14:32
اللهم عجل لوليك الفرج والعافية والنصر واجعلنا من خير اعوانه وانصاره والمستشهدين بين يديه
22 بهمن را خدمت شما عزيزان، نمايندگان محترم ملت در مجلس شوراي اسلامي صميمانه تبريك و تهنيت عرض مي¬كنم و خدا را سپاسگزارم بهانه و فرصتي عنايت كرد تا يك بار ديگر در خدمت شما عزيزان باشم.
شما مي¬دانيد كه رسم نيست در زماني كه بودجه مورد بررسي قرار
مي¬گيرد، رئيس جمهور براي دفاع از كليت بودجه به محضر نمايندگان محترم برسد. علتي كه باعث شد من به شما زحمت بدهم و از رئيس
محترم مجلس درخواست بكنم وقتي را قرار بدهند كه چند جمله¬اي با شما گفتگو كنم، به ويژگيهاي بودجة امسال و ويژگيهاي اين مجلس و دولت برمي¬گردد. در طول نزديك به دو سال و نيم كار و تلاش مشترك بين دولت و مجلس، به فضل خدا كارهاي بزرگي در كشور طراحي و عملياتي شد. نگاه، نگاه اصلاح ساختاري و تحول در بخشهاي گوناگون كشور بود. قانون جامع مسكن، قانون جامع حمل و نقل، و حركت شتابان براي توسعه زير ساختهاي كشور و قانون اجرايي شدن سياستهاي اصل 44، از جمله كارهاي بسيار مهمي بود كه به ثمر رسيد. قانون اصلاح مديريت خدمات كشوري كه كار فراواني از دولت و مجلس برد و انشاءالله نقطة آغاز يك تحول در طبقه بندي و روابط اداري بين مجموعة دستگاهها و كاركنان خواهد شد. بودجه¬اي كه امسال تقديم شما شد، با همان نگاه تحولي است.
من در جلسة قبل خدمتتان عرض كردم، بودجة غير شفاف، بودجه¬اي كه حوزة مسئوليتها در آن معين نباشد، بودجه¬اي كه چند هزار صفحه، جدولهاي تو در تو و متنهاي پيچيده را توليد و منتشر بكند، جز پيچيده كردن كارها، خلط حوزة مسئوليتها و ممانعت از تسريع در تصميم گيري و پيشبرد كشور حاصلي ندارد. و خدمتتان عرض كردم كه در خود دولت و به جرئت در مجلس كمتر افرادي پيدا مي¬شوند كه به كل بودجه احاطه و اشراف داشته باشند، نه اينكه اشكال از آنهاست، بلكه اشكال از اين نظام بودجه ريزي كشور است. يك سؤال جدي مطرح است. بالاخره تنظيم بودجه گرچه مهم¬ترين كار سالانه دولت و مجلس است، اما چقدر وقت كشور را بايد بگيرد؟ نزديك به شش ماه از سال وقت دستگاههاي اجرايي براي تنظيم بودجه و دفاع از بودجه و پيگيري تصويب آن در مجلس
مي¬گذرد، و بيش از سه ماه هم وقت مجلس محترم براي بودجه. ما مطالعه كرديم و ديديم در هيچ جاي دنيا اين اتفاق نمي¬افتد. علت چيست؟ علت در نظام بودجه¬ريزي است.
بسياري از اموري كه اصلاً نيازي نيست در بودجه بيايد، مي¬آيد و در داخل بودجه قرار مي¬گيرد. بعداً هم هيچ تأثيري در اداره كشور ندارد يا تأثيرش آنقدر اندك است كه ارزشش بسيار كمتر از وقتي است كه مجلس و دولت صرف آن مي¬كنند. شش ماه كشور درگير تأمين بودجه است. كي بايد اجرا كرد؟
كي بايد اداره كرد؟ بعد هم خروجي، آن¬قدر پيچيده است كه بعضي آيين نامه¬ها 9 ماه طول مي¬كشد تا تنظيم بشود. كي اجرا بشود؟ تا بخواهد اجرا بشود، وقت تمام است. بسياري از موافقت نامه ها ماهها طول
مي¬كشد و به فصل سوم و چهارم مي¬رسد، به خاطر پيچيدگيها و كارهاي مازاد اداري كه هم مجموعه دولت در بودجه تعبيه مي¬كرد و هم در مجلس هم شايد به احترام نظر دولت به تصويب مي¬رسيد و به قانون تبديل
مي¬شد . اينها وقت را مي¬گرفت. من ديدم تلقي بعضي از دوستان اين بوده كه اين لايحه¬اي كه دولت داده است، اختيار مجلس در قانونگذاري را به خودش برگردانده، يعني در اختيار دولت قرار داده يا اختيار مجلس در نظارت را كاهش داده، در حالي كه اتفاقي كه دارد مي¬افتد، كاملاً عكس اين است. وقتي قانون بودجه شفاف مي¬شود، امكان نظارت را افزايش
مي¬دهد. وقتي حوزه مسئوليتها دقيق تعريف مي¬شود، امكان سؤال و نظارت را افزايش مي¬دهد.
خب، شما در طول همين مجلس بارها و بارها از وزرا سؤال كرديد. وزير مي¬آيد مي¬گويد آقا اينكه در اختيار من نيست. شما هم در همين جا اعلام مي¬كنيد من قانع شدم. چطور ممكن است يك كاري كه در حوزة مسئوليت يك وزير است، ما جوري روابط را به كمك هم تنظيم كنيم كه وزير مسلوب الاختيار بشود و در زماني كه از او سؤال مي¬كنيم، بگويد به من چه ربطي دارد؟ مجلس و دولت اين همه زحمت مي¬كشند تا
بودجه¬اي را بدهند كه بالاترين بهره¬وري را داشته باشد، اما مي¬رود پخش مي¬شود در عده زيادي كه امكان نظارت و حساب كشي باقي نمي¬گذارد. براي اولين بار يك رئيس دولت پيدا شده است كه اختيارات خودش را دارد توزيع مي¬كند.
شما ببينيد در اين بيست و هفت، هشت سال در اين سي، چهل سال در تمام بودجه¬هاي سنواتي اختيارات رئيس جمهور اضافه شده است؛ يعني يك سازماني به نام سازمان مديريت، مرتب اختيارات را از وزرا و ديگران كه طبق قانون اساسي مسئول هستند، بريده و در خودش متمركز كرده است. كأنه وزير كه يك عضو هيئت وزيران است و در مقابل تصميمات كلي دولت مسئول و پاسخگوست، مسلوب الاختيار است.
همة وظيفه آن اين بشود كه برود دنبال پول گرفتن و از پيچ و خمهاي طولاني تعبيه شده در مسير اجرا خودش را عبور بدهد. حالا چقدر اتلاف منابع، چقدر كاهش بهره وري و چقدر هزينه. بعدش هم چه چيزي را بايد پاسخ بدهد. رئيس جمهور آمده اختيارات خودش را دارد توزيع مي¬كند و مي¬گويد آقا اختيارات وزير سرجاي خودش. در دولت هم هماهنگي انجام مي¬شود، اختيارات استانها را به استانها بدهيم. شما يادتان هست زماني در قانون بودجه در همين مجلس و در دولت نه همين مجلس، منظورم نمايندگان محترم نيست، جايگاه مجلس در حد ساختن يك دبستان در يك روستا در بودجه رديف مي¬گرفت. الان جلو آمده¬ايم و به جايي
رسيده¬ايم كه مجلس و دولت بايد جهت¬گيريهاي كلان، توزيع اساسي بودجه، ساز و كارهاي روان و درست، هدفمندي بودجه، اينها را بايد مورد نظر قرار بدهيم.
طبيعي است اگر مجموعة مجلس درگير يك دبستان در يك روستا بشود، يا يك هنرستان يا حتي يك كتابخانه، حتي يك جاده، كل مجلس درگير يك جاده بشود، چطور مجلس مي¬تواند جهت گيريهاي عمومي كشور را نظارت بكند؟ حتي خود دولت و وقتي پيچيده مي¬شود، عناصري كه مسلط و در مسير هستند، كارخودشان را مي¬كنند. بارها شده، من خودم اين را تجربه كرده¬ام، يك چيزي در بودجه تصويب شده، از نمايندگان محترم مي¬پرسم آقا اين قضيه در بودجه هست، اظهار بي اطلاعي مي كنند، از وزير مي¬پرسم، اظهار بي¬اطلاعي مي¬كند. اينها كه تقصير ندارند. اين وقت را گذاشته¬اند. 6 ماه در آن وقت گذاشته، 3 ماه مجلس وقت گذاشته. اشكال كجاست؟ آنقدر پيچ در پيچ و تو در تو است كه اصلاً نه در ذهن مي¬ماند و نه امكان بررسي و تسلط را ايجاد مي¬كند.
عزيزان من، خدمتتان بگويم، اين بودجه¬اي كه ما داده¬ايم، يك بودجة تحولي است. بيش از صد ساعت خود من شخصاً روي اين بودجه وقت گذاشته¬ام. بيش از 60 ساعت با كارشناسهاي ورزيده مديريت برنامه¬ريزي كشور كه هر كدام بيست، سي، پانزده تا بودجه را تنظيم كرده¬اند جلسه گذاشتيم و صدها سؤال مطرح و جوابش را پيدا كرديم. كه يك بودجه¬اي باشد كه مجلس به راحتي رسيدگي كند و اعضاي مجلس بر آن مسلط شوند، به راحتي نظارت كنند. اگر خاطرتان باشد، اولين جلسة بعد از انتخابات خدمت شما رسيدم و اينجا عرض كردم كه ما نظارت بر دولت را يك موهبت مي¬دانيم. براي اينكه كمك به دولت است. ما
مي¬خواهيم اصلاح كنيم. امكان ندارد يك دولت بتواند بر همة امور مسلط بشود، چشم بيدار نمايندگان مردم بهترين يار و ياور دولت در اصلاح است. من همين جا يادم هست، دو سه بار از نمايندگان خواستم هر جا اشكالي و انحرافي ديديد، بگوييد، اعلام كنيد، فرياد بزنيد، مرا در جريان بگذاريد. ما به هيچ ضعف و اشكالي در كشور رضايت نمي¬دهيم، اما توان و نظارت ما محدود است. نظارت مجلس بهترين يار دولت است. چطور ممكن است يك دولت مردمي پيدا بشود بخواهد كاري كند كه نظارت مجلس تصويب بشود. من تعجب مي¬كنم وقتي آنقدر بودجه شفاف است كه بايد يك ساعت وقت گذاشت هر نماينده محترم، مي¬تواند بر همة زواياي بودجه مسلط بشود اين كمك به نظارت مجلس است. در كجا ما خواستيم قانون گذاري كنيم؟ خب طبيعي است وقتي شما لايحة جامع حمل و نقل را كه از افتخارات اين دولت و مجلس است و براي اولين بار اين اتفاق در كشور افتاده است يك نگاه جامع بيست سال، سي سال، پنجاه سال عده¬اي فقط از اين مشكل ناله كردند اين مجلس و اين دولت آمدند و چاره كردند. اين لايحه مترقي، شما گذاشتيد كه ما امسال اجرا بكنيم. خب پروژه¬ها حالا بايد بيايد، بسياري الان تصويب شده، بسياري در مراحل نهايي مطالعه است تفصيل آن را غير از دولت كي بايد بنويسد؟ بودجة فصلي كه ما به استانها مي¬دهيم، غير از دولت كي بايد جزئياتش را تصويب بكند؟ اين مي¬شود تفصيلي بودجه. هميشه هم همين طور بوده است. اين معنايش اين نيست كه دولت مي¬خواهد خودش را از ...
من يك برادري را ديدم در يك جا يك تعبيري به كار برد و گفت آقا نمي¬شود ما پول را بريزيم تو كيسه بدهيم دست دولت. ما چنين چيزي از شما خواستيم؟ ما گفتيم شما پول را بريزيد در كيسه؟ اين بودجة اين است؟ اين نيست، مگر ما ذيحساب نداريم؟ مگر ديوان محاسبات نداريم؟ مگر هر پروژه مي¬خواهد تصويب بشود، مادة 32 نيست؟ ما آمديم با دوستان در معاونت نظارت مطالعه كرديم ديديم بسياري از اين مواردي كه هر سال ما مي¬آوريم، قانون دارد. چه دليلي دارد ما دايم تأكيد كنيم، و تخصيص بزنيم و مرتب يك تكه از قانون را بياوريم. خب قانون است. اگر قبولش نداريم، ما قانون را اصلاح مي¬كنيم، يا مجلس طرح مي¬دهد يا دولت لايحه مي¬دهد و قانون را درست مي¬كند. من مي¬دانم كه نظر مجلس تحول است، چون بالاخره ما با دوستان آشنا هستيم، مشي مجلس را
مي¬شناسيم.
عزيزان ما در كميسيونها و كميسيونهاي تلفيق هم خيلي زحمت كشيدند. اما چند مورد را من مي¬خواهم خدمتتان عرض كنم و به آنها عنايت داشته باشيد. بالاخره همة ما از افزايش تورم در رنجيم و
مي¬خواهيم كنترل كنيم. حالا آن بخش را كه از بيرون تحميل شده است. بعضي بخشها هست كه طبق قانون برنامه از حوزة نظارتي دولت فاصله گرفته¬اند و دارند در اقتصاد كار مي¬كنند، و داريم تلاش مي¬كنيم كنترل كنيم.
بخشي هم به همين هزينه¬هايي كه ما مي¬كنيم، برمي¬گردد. بدانيد دولت در تنظيم لايحه به خصوص در بخش جاري به شدت در فشار است. همه شما مي¬دانيد همين امسال اگر دولت و خود بنده فشارها را تحمل
نمي¬كرديم در مقابل تقاضاهاي فزاينده كه شما مي¬شناسيد و با جنسش آشنا هستيد، اين لايحة اصلاحيه كه داديم 2500 تا عمراني جا به جا كرديم، اين بايستي حداقل 5000 تا مي شد. فشارها را تحمل كرديم، 5000 تا شد 2500 تا. ديدم بعضي دوستان مي¬گويند سال آينده هم .... بله..... سال آينده هم ممكن است اصلاحيه بيايد، ولي ما اينجا قفلش كرديم و از اول محكم كرديم كه ديگر آن ته كار آن چيزي كه ديگر
نمي¬توانيم بدون آن كشور را جلو ببريم، آن را براي اصلاحيه مي¬آوريم. بالاخره يك قدم نزديك شديم. شما ببينيد، احكامي كه در قانون برنامه هست، اگر ما همة آن را مي¬خواستيم بياوريم، الان بودجة جاري ما بايستي به بالاي 63 هزار تا مي¬رسيد بدون اينكه منابعي باشد. اين يعني تورم فزاينده. ما آمديم كنترل و مديريت كرديم و فشار را تحمل كرديم. شماها مي¬دانيد بالاخره يك رئيس جمهور در معرض مراجعه هزاران مدير است، با هرجا ملاقات مي¬كنند فشار براي دريافت پول است. ما كنترل كرديم و بودجه جاري را محدود كرديم. خواهش من اين است كه شما ديگر اضافه نكنيد. الان 2 هزار و صد ميليارد تومان درآمد جاري و شايد بيشتر، درآمدهاي جديد در بودجه در كميسيون تلفيق پيش بيني شده است. البته نظر، نظر خيري بوده، اما اين 2500 تا بخشي از قيمت ارز است. ارز را ما 790 پيش بيني كرديم. الان 930 پيش بيني شده يعني كف آن، اين است. آنجايي كه دولت بايد مديريت كند، كجاست؟ بالاخره به اضافه، منفي 5 درصد دولت بايد مديريت كند. معنايش اينكه كف آن 930 مي¬شود، كف شد 930 يعني افزايش قيمتها، از معادن خيلي رقم مي¬شود درآورد. الان هم دارد در مي¬آيد؛ يا در جيب شركتهاي دولتي مي¬رود كه 40 درصد و 25 درصد به خزانه مي¬ريزند. يا در اختيار مردم است. بالاخره ما از حقوق مالكانه امسال داريم 40 ميليارد تومان مي¬گيريم. اين نمي¬تواند 500 ميليارد باشد. يا 500، 600 ، 580 ميليون دلار از ذخيرة ارزي، همان چيزي است كه شما با آن مخالف هستيد. دوستان مي¬دانيد بيش از ده ساعت، 8 ساعت ما بحث مي¬كرديم كه چطور اين برداشت از ذخيرة ارزي را ولو 200 ميليون، 400 ميليون دلار پايين بياوريم. براي اينكه فشار از روي دوش مردم برداشته بشود. براي سياستهاي برنامه سياستهاي ملي و سياستهاي دولت را جلو ببريم. كاهش عوارض واردات خودرو، خب عوارض را دولت تنظيم مي¬كند. شما تعرفة مؤثر را مي¬دهيد و مي¬گوييد آقا 8/11 دهم، ديگر بايد اجازه بدهيد دولت در طول سال تنظيم بكند و بازار را كنترل بكند. يك كالايي بالا مي¬رود، تعرفه را پايين بياورد، پايين مي¬آيد، تعرفة را بالا ببرد. بازار و توليد كشور را تنظيم كند. من به شما عرض مي¬كنم 15 درصد كاهش تعرفه واردات خودرو يعني حداقل 300 هزار خودرو وارداتي، كه درآمدش اينجا پيش بيني شده و معنايش اين است كه كارخانجات، اشتغال و كارگر ما دچار مشكل مي¬شوند. در مقابل اين درآمدهايي كه درآمدهاي پايه و ناشي از توليد و اصلاح ساختارهاي اقتصادي نيست، هزينه¬هاي ثابت پيش بيني شده است. من فهرست
هزينه¬ها را مي¬دهم خيلي دلسوزانه، آرماني و اعتقادي است. من مي¬دانم دوستاني كه آنها را پيشنهاد دادند و تصويب كرده¬اند، واقعاً نظرشان اين بوده كه گرهي از كار كشور را بگشايند. جمعي از اعضاي كميسيون تلفيق هم خدمتشان بوديم، اين را خدمتشان عرض كردم ولي اين آسيب مي¬زند. خب مگر با هم قرار نگذاشتيم كه سهام عدالت بدهيم. خب داريم
مي¬دهيم كه شما مي¬دانيد كار سهام عدالت چقدر سخت بوده است. امروز ما 18 ميليون كد ملي داريم و داريم سهام عدالت را توزيع مي¬كنيم. در دهكهاي پايين و اقشار تحت پوشش بيش از چهار ميليون و600 هزار نفر امسال اولين سود خودشان را دريافت كردند كه چند برابر آن پولي است كه ما مي¬خواهيم به آنها بدهيم و ما داريم پاية هزينه را بالا مي بريم، پاية جاري را بالا مي¬بريم.
يك كار ديگري كه در بودجه انجام داديم، تمركز آن يك درصد و دو درصد پژوهش است. بنده به عنوان رئيس اين دولت دارم ضعفها و اشكالات دولت را بيان مي¬كنم و راه چاره¬اش را هم مي¬گويم.
تنها دولتي است كه دارد از خودش انتقاد مي¬كند. ما بررسي كرديم و ديديم اين رقمي كه تحت عنوان رديف پژوهش در بودجه مي¬گذاريم بيش از 55 درصدش هزينه جاري يعني حقوق و دستمزد افرادي مي¬شود كه در كار پژوهش نيستند. ما آمديم امسال اينها را متمركز كرديم و گفتيم زير نظر معاون علمي و فناوري رئيس جمهور بياييد و هر دستگاهي پروژه بياورد و پول بگيرد. پروژه كاربردي بياورد و پول بگيرد. اگر مي¬خواهيم بودجه جاري بدهيم، چرا اسمش را پژوهش بگذاريم؟ كه بعد ما مي¬بينيم مجموعه بودجه پژوهش در كشور نزديك به 3 هزار ميليارد تومان است، اما در عمل اتفاق جديدي نمي¬افتد. خوب اين يعني شفاف سازي؟ الان گفتيم به خود دستگاهها بدهند، اشكال ندارد، اين كار دولت راحت
مي¬شود. كار رئيس جمهور راحت مي¬شود. يك سال اقلاً دولت ببيند اين پول بودجة پژوهشي كجا دارد خرج مي¬شود. در كدام پروژه؟ من خودم اين كاره هستم. همه شما، اكثر شما اين كاره هستيد. ما داريم از خود دولت مي¬زنيم نه اينكه به دولت اضافه كنيم، داريم از دولت مي¬زنيم، براي اينكه مسائل اصلاح بشود.
بحث ديگري كه دوستان عنايت بكنند، بحث لايحه جامع حمل و نقل است. در اين لايحه چقدر دولت روي آن كار كرد، چقدر مجلس روي آن كار كرد. يك قانون جامع و افتخار آميز است. كار اين مجلس و كار اين دولت است. خود شما در قانون گفتيد آقا براي سال آينده دو رديف متمركز پيش بيني بشود؛ شهري و غير شهري، ما آمديم و همين كار را كرديم. عناوين همه پروژه¬هايي را كه در استانها هست، نوشته ايم تا ماده 32 را رد كرد، بلافاصله عملياتي كنيم. البته يك دفعه 10 هزار تا نگذاشتيم چون نمي¬توانستيم 10 هزار تا سقف بودجه را بالا ببريم. از آن طرف هم نمي¬توانستيم 10 هزار تا از بودجه عمراني موجود بزنيم، چون پروژه¬هاي نيمه كاره باقي مي¬ماند. ما آمديم يك نقطة تعادلي را گرفتيم و گفتيم براي اين دوبخش 5 هزار و 600 ميليارد تومان در بودجه مي¬گذاريم. الان اين، البته من دوستاني كه در كميسيون عمران اين كار را كرده¬اند، ديدشان ديد دلسوزانه است، من با آقاي مهندس آقايي صحبت كردم، واقعاً مي¬خواستم يعني وقتي كه شئون به هم خورد، بودجه آمد درجايي به يك دستگاهي تخصيص داده شد كه اتصالي به دولت ندارد، خوب دولت چه چيزي را فردا جواب بدهد. ما بايد مديريت كنيم، بهترين جايي كه زودترين ثمر را مي¬دهد و بيشترين نتيجه را در كاهش ترافيك و مصرف انرژي دارد، ما به آنجا زودتر اختصاص مي¬دهيم.
الان در اكثر استانها ما آمديم با اين مصوبه شما براي حمل و نقل عمومي و راه آهن كشور يك پلان جامع تهيه كرديم و گفتيم و تمام شهرهاي كشور بالاي صدهزار نفر جمعيت مستقيم به شبكة راه آهن، و زير صد هزار نفر با آنتن بايد به شبكة راه آهن وصل بشوند. و پروژه¬هاي مطالعاتي تعريف كرديم داديم و دارند مطالعه مي¬كنند، بسياري از آن آماده شده و بسياري از ماده 32 رد شده و مي¬خواهيم امسال اين پروژه ها را شروع كنيم، اين كار ماندگاري براي اين كشور است كه ظرف 7 ـ 8 سال شبكه راه آهن كشور را كامل كنيم و همه جاي كشور به راه آهن وصل بشود؛ آن هم راه آهني به سرعت بالا. اين اتفاق مهمي است كه در مجلس و دولت براي كشور افتاد. خب اين را نبايد به هم بزنيم. چرا به هم بزنيم؟ همان نگاه بلند مدت مي¬تواند كار را جلو ببرد .
نكته ديگري كه خدمت عزيزان عرض مي¬كنم، اين بحث تعداد دستگاههاست. بالاخره بنده به عنوان برادر كوچك شما يك سؤال اساسي مطرح كردم، كه آقا شكل آن ساختار اداري كشور كه مد نظر قانون اساسي است، چيست؟ بالاخره نگاه تحولي يعني همين ديگر. خب يك انقلاب شده قانون اساسي نوشته¬ايم. بعد از انقلاب همه جزئي جزئي وصله پينه كرديم و تا اينجا آمديم و فشارش را هم داريم تحمل مي¬كنيم. مجلس صد برابر مجالس دنيا وقت مي¬گذارد، يك صدم وقتي كه مي¬گذارد، نتيجه
مي¬گيرد. دولت صد برابر دولتهاي دنيا وقت مي¬گذارد، يك صدم نتيجه
مي¬گيرد. براي اينكه اين ساز و كارها كه مال شما نيست. يك ساز و كارهايي بوده و وبال گردن شده و ما هم دائم داريم اينها را وصله پينه
مي¬كنيم. خب، اين دولت آمده و مي¬خواهد اين را به طور اساسي اصلاح بكند. قانون اساسي حوزه¬ها را معلوم كرده و مي¬گويد آقا وزير اعمال قوه مجريه مي¬كند؛ يعني وزير هم بايد پاسخگو باشد. بايد سؤال و استيضاح و بيايد بايستد و جواب بدهد. ساير قوا هم تكليفشان معلوم است. آنها كه زير نظر مجلس هستند، آنهايي كه زير نظر قوه قضاييه هستند و آنهايي كه زير نظر مقام معظم رهبري هستند.
در قانون اساسي كاملاً مشخص است. آيا مي¬شود ما بگوييم يك دستگاهي مستقل است؟ از كي مستقل است؟ اينكه مستقل است، يعني زير نظر كدام قوه است؟ بالاخره يا بايد زير نظر قوة مجريه، قضائيه، مقننه باشد، يا زير نظر مقام معظم رهبري مستقل از چه چيزي است؟ خب وقتي ما بودجه مي¬دهيم كي پاسخگوي اوست؟ ما چطور مي¬توانيم اعمال مديريت كنيم، وقتي بودجة آن را بايد دست خودش، بدهيم. وزير چطوري مي¬تواند؟ آيا همة اينها را رئيس جمهور مي¬تواند به تنهايي اعلام سياست بكند؟ پس وزرا به درد چه كاري مي¬خورند؟610 دستگاه، خب ما آمديم اين را آورديم روي قانون اساسي، چقدر كار شما راحت است؟ شما مي¬توانيد سريع از وزير سوال كنيد كه آقاي وزير در حوزه فرهنگ چرا اين اتفاق افتاد؟ بيا جواب بده. ديگر وزير نمي¬تواند بگويد به من ربطي ندارد، 15 دستگاه 20 دستگاه هستند و بودجه مي¬گيرند. نه بودجه آنها دست من است، نه سياستگذاري آنها، چيزي در دست من نيست. ابزار اعمال سياست همين بودجه است. ديگر چه چيزي دست وزير است. آقاي وزير آموزش و پرورش سي دستگاه دارند پول مستقل مي¬گيرند، اصلاً تو از كارهايشان مطلع نمي¬شوي. چه چيزي را مي¬خواهد جواب بدهد؟ چه چيزي را مي¬خواهد اعمال سياست بكند. و همين طور برويد دستگاههاي متعدد، البته دوستان، گفتند يك قدم مثبت برداشته شد، از 610 دستگاه به 270 دستگاه رسانديم. اين كار بزرگي است.
اما من مي¬خواهم خدمت شما عرض كنم. اين آن تحولي نيست كه بايد اتفاق بيفتد، بلكه آن چيزي كه مد نظر مجلس و دولت براي تحول است، اين را ما سست مي¬كنيم؛ يعني وقتي يك عده توانستند خودشان را از مجموعه مديريت بيرون بكشند بقيه سال بعد مي¬آيند آنقدر فشار مي¬آورند و خلاصه خودشان را بيرون مي¬كشند.
بالاخره يك منطق است. اگر اين منطق مورد قبول است، بايد اين منطق را اعمال كنيم، اما اگر اين بريده شد، ديگر آن منطق به كنار است. مگر معاون برنامه¬ريزي بنده مي¬تواند 270 دستگاه را نظارت كند؟ نشدني است. اما اين در وزرا تقسيم بشود و بعد 610 متوسط به هر وزير 20 دستگاه
مي¬رسد، وزير برود نظارت كند. بگذار كارش را انجام بدهد. هرجا مشكل بود هم رئيس جمهور و هم نمايندة محترم مجلس و هم مجلس از او سؤال مي¬كنند. اين به شفاف كردن كارها كمك مي¬كند. اين نيست كه دولت بخواهد كار را از زير دست مجلس به دست خودش بكشد، كجا؟ تك تك اينها مشخص است بودجه آنها چقدر است . يك دانشگاه بايد بيايد و بودجه خود را از دست وزير علوم بگيرد. والا وزير علوم چگونه سياست خود را اعمال كند؟ سياستهايي كه مجلس و نظام تصويب
كرده¬اند، چه جوري بايد تصويب بكند؟ يعني وزير علوم بايد برود در يك شورا، يك شورا برود در هيئت امنا، بعد وزير چگونه جواب بدهد؟ اين حداقل چيزي است كه ما دست به يك وزير بدهيم و بگوييم آقاي وزير بنده چون خودم دانشگاهي هستم، مي¬توانم اين كار را بكنم. بالاخره اين دانشگاهها جز مجموعة نظام، دولت و قوة مجرية كشور هستند.
دو سه نكته جزئي ديگر هم هست. من خدمتتان عرض مي¬كنم براي اينكه آن نگاهي كه مد نظر بوده، خدمت شما بيان بشود.
دويست و هفتاد دستگاه مستقل¬اند، كي واقعاً بايد پاسخ بدهد؟ بودجة اينها بيش از هشت هزار ميليارد تومان است و از حوزة نظارت وزير و رئيس جمهور خارج مي¬شوند. خب رئيس جمهور مي¬تواند تبعات عملكرد آنها را بپذيرد؟ چطور مي تواند بپذيرد؟ نمي¬تواند بپذيرد. ما در بخش وزارت نفت كار مهمي را انجام داديم. من به بعضي از عزيزان گفتم كه اين را به نمايندگان بگوييد كه در جريان باشند، ما نمي¬دانستيم اين نظر دولت است. بالاخره بزرگ¬ترين سرماية معدني و مادي كشور مجموعة نفت است. دولتها و مجالس مختلف تلاش كردند كه مجموعه فعاليتهاي نفت در چارچوب يك نظم و نظام معيني قرار بگيرد كه براي دولت و مجلس قابل نظارت و كنترل باشد. اين خيلي چرخيد و به جايي نرسيد تا در مجلس هفتم دو ضابطه گذاشته شد كه آقا اين قدر درصد را مي¬دهيم به نفت از درآمد نفت، بقية درآمدها مال خودش، آنقدر درصد به عنوان ماليات و چيزهاي ديگر به خزانه برگرداند. بقيه هم برود در مجامع. دولت امسال آمد يك تصميم انقلابي گرفت. از اصل 127 يك كار گروه به رياست خود وزير نفت تعيين كرد، تكليف شد كه از فرودين سال 1387 بايد تمام دريافيتهاي وزارت نفت، غير از فروش نفت خام كه بايد به خزانه برود ـ آن تكليفش جداست. آن بايد به خزانه بايد برود. تكليفش هم در بودجه معلوم است ـ در حساب اماني خزانه برود و هر بخشي از نفت بودجه مي¬خواهد، بايد طرحش را ببرد و از آن كار گروه بودجه بگيرد. يك بار بدانيم چقدر پول مي¬آيد، اين را بگيريم و بعد سال بعد به كمك مجلس بنشينيم يك راهي برايش درست كنيم كه بايد در چارچوب قوانين بيايد. نه مي¬شود همة فعاليتهاي نفت را يك باره برد زير چارچوب بودجه كه متوقف مي¬شود و نه مي¬شود رها كرد.
البته اصلاحي كه در كميسيون تلفيق شده بخشي از آن خيلي خوب است و كار دولت را واقعاً راحت كرد. خيلي راحت كرد، اما خواهش من اين است كه خود دوستان مراقبت كنند كه آن بخش دوم كه نظر مجلس هم هست كه ما بياوريم در ضابطه¬اي كه بشود فهرست گرفت، آخر سال آقا شما چقدر پول گرفتيد و چقدر در كجا خرج كرديد؟ اين را بتوانيم به كمك هم ان شاء الله عمل كنيم.
نكته ديگري باز در بخش نفت هست. عزيزان من! شما مي¬دانيد هر معدن و استعدادي در هر نقطة كشور است، مردم آن خطه يك انتظار مضاعفي نسبت به آن استعداد و امكان مادي دارند. بالاخره ما چهار استان
نفت¬خيز داريم.
اتفاقاً دو استان از اين چهار استان گرفتار جنگ تحميلي بوده¬اند. علاوه بر خرابيهايي كه شد، اينها هشت سال از روند ساخت و ساز عقب افتادند و توقع دارند كه مجلس انقلاب و دولت انقلاب به آنها توجه ويژه بكند.
من به خوزستان سفر كردم، شما مي¬دانيد به همه استانها سفر كردم، شماها هم رفتيد و مي¬دانيد. مردم اين توقعشان را بيان كردند. ما يك لايحه خدمت شما تقديم كرديم كه آقا اجازه بدهيد دو درصد درآمد نفت براي اين چهار استان باشد، 98 درصدش هم براي كل كشور است. اين با صلاحديد شما دو سوم آن رفت براي جاهاي ديگر و يك سوم آن ماند. اخيراً هم باز 50 درصدش براي گاز كشي رفت، ما واقعاً جواب مردم اين چهار استان را چه بدهيم؟ آمديم به وزارت نفت گفتيم آقا تو از محل منابع داخلي¬ات يك مقدار هزينه كن. اين را مراقب باشيد كه بسته نشود. وزارت نفت هر جا كه پروژه¬اي دارد، هر جا كه حضور پيدا مي¬كند بسياري از چاله و چوله ها را پر مي¬كند. الان در خارك خب عظيم¬ترين مجموعة نفتي ما در خارك است و سي چهل هزار نفر مردم دارند آنجا زندگي مي¬كنند و دارند دود و سوخت اين گازها را مي¬خورند. اگر وزارت نفت دستش باز نباشد كه آنجا آسفالتي بكند، مدرسه¬اي بسازد، پاركي درست بكند. يا وزارت نفت مي¬رود در منطقة عسلويه چهار روستا تمام سازمان اجتماعيشان متلاشي مي¬شود. وزارت نفت بايد دستش باز باشد و در آنجا براي مردم يك كاري بكند. اين يك امكان جزئي است كه بعضي مسائل فوري يا خارج از بودجه در يك جايي بحران مي¬خواهد درست كند، وزارت نفت مي¬رود جبران مي¬كند. مراقبت كنيم كه اين بسته نشود.
نكته ديگري كه خدمتتان عرض مي¬كنم، بحث لايحة مديريت خدمات كشوري است . اين هم جزء افتخارات اين مجلس و دولت است. بالاخره طرحهاي فراواني از اول انقلاب مطرح شد. آقا ما مي¬خواهيم در اداره انقلاب بكنيم. نهايتاً به يك قانون منجر نشد، اما الان به يك قانون تبديل شد همه شما مي¬دانيد كه تدوين آيين¬نامة اين قانون حداقل يك سال طول مي¬كشد. براي اينكه بايد همه چيز را زير و رو بكنيم . مطمئن هستم كه هدف شما اين نبوده كه يك ....
حالا هرچه شد. بابا سه ميليون و نيم، چهار ميليون نفر كارمند و بازنشستته به طور مستقيم از اين متأثر مي¬شوند و با خانواده¬هايشان 15 16 ميليون نفر مي¬شوند. اصلاً ساختار اداري ما به اين بند است. ما اين را بايد با استحكام و حوصله اجرا بكنيم. اين طرح يكسال و شش ماهه نيست كه بزنيم تمام بشود. ساختن دو سد نيست كه بسازيم و تمام بشود. اين
مي¬خواهد يك ساختار را دگرگون بكند. خب اگر ما موظف بكنيم از اول فرودين اين يك فشار ده برابر به دولت است و بعد موجب خواهد شد كه اصل طرح آسيب ببيند، ولي دولت هرچيزي را شما تصويب بكنيد، اجرا مي¬كند. صادقانه هم پايش مي¬ايستد و اجرا مي¬كند ولي وظيفه من اين است كه به برادران و خواهران خودم بگويم ما كه مي¬خواهيم اجرا بكنيم، يك جوري نباشد كه اصل قضيه آسيب ببيند.
يك مورد ديگر آمده كه دولت ظرف شش ماه بايد لايحه بدهد تمام تبصره¬هاي درآمدي، خب ما كه خدمتتان لايحه داديم، حالا در قانون بودجه مي¬آيد، اگر تا شش ماه ما لايحه داديم، بعد در مجلس يك بندش تصويب نشد. تكليف اين شش هفت هشت ماه درآمدي كه ما از آن بند كسب كرديم چه مي¬شود؟ و حسابي كه كرده بوديم در مورد درآمد تا پايان سال چه مي¬شود؟ ما لايحه¬ها را تقديم كرديم و الان هم در رديفها آورده¬ايم. هر چيزي را كه شما تصويب بكنيد، هر رديفي را خواستيد برداريد. هر رديفي را خواستيد تصويب بكنيد، خب، مي¬شود همان ديگر. اصلاح قوانين ثابت را هم ما كه خدمتتان داديم هر موقع مجلس محترم صلاح دانست، آنها را اصلاح مي¬كند. هر موقع اصلاح كرد مي¬شود قانون.
من نمي¬خواهم زياد مزاحم شما بشوم. مي¬خواهم از همه شما تشكر
¬كنم. ما واقعاً نمي¬خواهيم وقت مجلس محترم، وقت دولت و وقت كشور در پيچ و خمهايي كه زائد است و گرهي از گره¬هاي كشور را برطرف
نمي¬كند، تلف شود. بياييم روي اصل موضوع با هم كار بكنيم. البته عرض كردم، هر چيزي مجلس محترم تصويب بكند، دولت با همه توان
مي¬ايستد كه اجرا كند. بالاخره شما تشخيص داديد يك بند در بودجة امسال نوشتيد كه دولت برود بنزين را سهميه بندي بكند. همه شما
مي¬دانيد كه اين سنگين¬ترين و پيچيده¬ترين تكليفي بود كه بر دوش يك دولت گذاشته شد؛ كوپني كردن بنزين ظرف دو ماه در كشور. خب ما چون اعتقاد داريم ، چون مجلس و دولت را در يك سنگر احساس
مي¬كنيم، همه توان دولت را بسيج كرديم و پايش ايستاديم و اجرا كرديم، ولي آيا بايد تبعاتش هم را ما پاسخ بدهيم؟ بالاخره در يك روستا، در يك ده، جايي يك مشكلي پيش آمد، بودجه هم همين است. شما هرچيزي را مصلحت بدانيد تصويب كنيد، ما همان را اجرا مي¬كنيم.
صادقانه هم پايش مي¬ايستيم، مو به مو و دقيق به بهترين شكل ممكن سعي مي¬كنيم آنها را اجرا بكنيم. اما آيا بايد تبعات آن را هم ما پاسخ بدهيم؟ اگر يك درآمدي پيش بيني شد و اين درآمد، محقق نشد، من الان دارم به شما مي¬گويم محقق نمي¬شود، به عنوان امين شما دارم مي¬گويم محقق نمي¬شود. خب ما اين را بگذاريم، جلويش هم يك هزينة قطعي بگذاريم، آخر سال مي¬شود كسري، تورم، لايحه متمم، من مطمئن هستم شما به اين اتفاقات راضي نيستيد، چون اين حرفها، حرفهاي مشترك من و شماست. همه مي¬خواهيم كشور را به بهترين شكل بسازيم و جلو ببريم . استدعاي من از دوستان اين است كه در بررسي بودجه و جزئيات بودجه به اين عرايضي كه كردم، عنايت بفرماييد. البته شما روال داريد، كميسيون تلفيق مي¬آيد، كليات تصويب مي¬شود، بعد در جزئيات وارد مي¬شويد. البته خواهش من اين است كه به دقت وارد رديفها هم بشويد.
اين ديگر بالاترين چيزي است كه يك دولت از مجلس مي¬خواهد، ريز بشويد. اين پول كجا مي¬خواهد خرج بشود؟ بيايند جواب بدهند. اين چطوري مي¬خواهد وصول بشود؟ آثارش چه مي¬شود؟ همه اينها را وزرا و معاونين رئيس جمهور موظف¬اند بيايند جواب بدهند. با شفافيت آن چيزي كه تشخيص مي¬دهيد، صلاح كشور است ، اين را ان شاء الله رأي بدهيد دولت به طور قاطع از اين كليات حمايت مي¬كند. ان شاء الله يك نقطة آغاز براي يك تحول در بودجه ريزي در كشور خواهد بود.
من پيشاپيش از همه كساني كه براي تكميل و اصلاح بودجه تلاش كردند، آنهايي كه مخالف صحبت كردند، آنهايي كه موافق صحبت كردند، اصلاً لازمة اصلاح اين است كه كسي انگشت بگذارد، با اشكالات مخالفت كند و كسي بيايد از اصلاح دفاع بكند. اين لازمة كار بين دولت و مجلس است. از جناب آقاي دكتر حداد صميمانه تشكر مي¬كنم.
شناسه خبر: 13169
- سخنراني ها
1390 رياست جمهوري اسلامي ايران 2011 Presidency of The Islamic Republic of Iran
آدرس: تهران - میدان پاستور - خیابان پاستور تلفن: +98(21)64451