
مصاحبه مطبوعاتي در اجلاس همکاريهاي خليج فارس قطر
خيلي خوشحالم و خدا را شکر مي¬کنم اين فرصت را داد تا با شما اصحاب رسانه¬ها ملاقات و ديدار کوتاهي داشته باشم. با توجه به سختي و پيچيدگي کارِ شما از همة شما صميمانه تشکر مي¬کنم.
دو مطلب را خيلي کوتاه خدمتتان عرض مي¬کنم. مطلب اول مطلبي جهاني و مربوط به همة بشريت است. و موضوع دوم مربوط به کشورهاي منطقه است.
اگر خوب دقت بکنيم و با تاريخ جهان آشنا باشيم، مشاهده مي¬کنيم که امروز بشريت در حال عبور از نقطة عطف تاريخي است. داريم از دوره¬اي عبور مي¬کنيم و آن دوره به تاريخ سپرده مي¬شود و دوران جديدي براي بشريت آغاز مي¬شود. اگر بخواهيم براي مرحله¬اي که دارد به تاريخ مي¬پيوندد، يک اسم بگذاريم بايد بگوييم مرحله¬اي است که همة مناسبات بشر بر پاية زور و سلطه شکل گرفت.
دوران امپراتوريها، استعمارها، ابرقدرتها، جنگ سرد، تهديد، انباشتِ انبارها از سلاحهاي گوناگون و دوران حل مسائل و تحميل نظريات با اتکا به قدرت و سلاح و نيز دوران به¬کارگيري زور در مناسبات انساني به پايان راه خودش رسيد و به تاريخ پيوست، و دوره¬اي که آغاز مي¬شود، دورة گفتگو، منطق و احساس يگانگي بين آحاد بشر است.
به هر جاي دنيا سفر کنيد، احساسات و خواسته¬هاي مردم شبيه هم هستند. احساس هويت انساني و مطالبة عدالت، منطق و دوستي.
بنابراين، بايد شاهد تحولات فراواني در آيندة نه چندان دور باشيم. مناسبات شکل گرفته بر پاية قدرت از بين خواهد رفت و مناسبات انساني جاي آنها را خواهد گرفت و بسياري از مرزبنديها عوض و قطب¬بنديهاي جديدي در عالم پيدا خواهد شد.
مطلب دوم من دربارة نشست همکاريهاي خليج فارس است. روابط جمهوري اسلامي ايران با کشورهاي حاشيه، روابط بسيار دوستانه و عميقي است. گرچه روابط ملتهاي ما با هم در تاريخ ريشه دارد، اما در آغاز يک جهش بسيارگسترده قرار داريم. ملتها دوست همديگر هستند و دولتها نيز به همين ترتيب. ما به دعوت برادر خوبمان، جناب امير قطر در اين نشست حاضر شديم و با استقبال بسيار خوب ايشان و بقية برادران مواجه شديم. اين بود که از قبل انتظارش را داشتيم. يک مجموعه پيشنهادهاي سازنده براي توسعة همکاريها با هم به برادران تقديم کرديم.
در يک کلام بايد بگويم که نگاه ما به منطقه، منطقة صلح، دوستي و برادري پايدار است.
جا دارد که من در حضور شما از دعوت، حسن استقبال و پذيرايي خوب برادرم جناب امير دولت قطر صميمانه تشکر کنم. هيچ مانعي براي توسعة روابط بين ملتهاي منطقه وجود ندارد. ما همسايه و برادريم و از ساليان دور با هم زندگي کرده¬ايم و در آينده نيز با هم زندگي خواهيم کرد. ملتها و کشورهاي منطقه قادرند امنيت را در منطقه به طور کامل برقرار کنند و باتوجه به امکانات بسيار گسترده¬اي که دارند، مي¬توانند نيازهاي يکديگر را تا حد بسيار بالايي تأمين کنند.
از خداي بزرگ مي¬خواهم که به همة تلاشها توفيق و قوّت بدهد که در جهت منافع ملتها و صلح و برادري و امنيت پايدار حرکت کنيم. از شما هم تشکر مي¬کنم.
در خدمتتان هستيم که در محدودة وقت به سؤالات جواب بدهيم.
¬ گزارشگر روزنامة الشرق قطر:
جناب آقاي رئيس جمهور! شما در شرايطي به اين اجلاس سران منطقه دعوت شده¬ايد که خوب مي¬دانيد منطقه الان سرشار از تحولاتي است، مخصوصاً تنشها در خصوص پرونده هسته¬اي ايران. در سخنراني شما به اين مسئله اشاره¬اي نشده بود.
رئيسجمهور:
شما با موضوع هسته¬اي ايران آشنا هستيد. موضوع هسته¬اي ايران از ابتدا يک موضوع سياسي بود. من خواهش مي¬کنم به اين مطالبي که عرض مي¬کنم، دقت کنيد. موضوعي است که به سرنوشت همة ملتهاي منطقه بستگي دارد.
توجه داريد که در آيندة نه چندان دور انرژي فسيلي به پايان راه خودش خواهد رسيد و اگر انرژي فسيلي تمام بشود، کشورهاي ما با چه چيزي بايد خودشان را اداره کنند؟ نه تنها کشورهاي ما، بلکه همة کشورهاي جهان به انرژيهاي جديدي نياز دارند. متأسفانه، چند کشور انرژيهاي نو را به طور انحصاري در اختيار خودشان گرفته¬اند و به بهانة مقابله با سلاح هسته¬اي، اجازه نمي¬دهند که ملتها از انرژي پاک، بادوام و ارزان هسته¬اي استفاده کنند. آنها مي¬خواهند اين را در انحصار خودشان نگاه دارند که زماني که انرژيهاي فسيلي به پايان برسد، توسط اين انرژي بر ملتها حاکم بشوند.
مخالفت آنها با دستيابي ملت ايران به انرژي هسته¬اي دقيقاً از اين منظر است، والّا آنها از سلاح هسته¬اي ترسي ندارند و مطمئن هستند که جمهوري اسلامي ايران در مسير قانوني و صلح¬آميز حرکت مي¬کند. ديديد که يک فضاي سياسي درست شد و عده¬اي با تبليغات گسترده و فشار سياسي تلاش کردند که ملت ايران از حقوق خودش دست بکشد. حتي تهديد و تلاش کردند که ما را تحريم کنند، اما دو اتفاق افتاد؛ اتفاق اول اين بود که ملت ايران به طور يکپارچه ايستادگي کرد و زير بار خواسته¬هاي غيرقانوني نرفت. اتفاق دوم اين بود که بررسيهاي آژانس نشان داد که ادعاهاي عليه فعاليتهاي ايران با واقعيت تطبيق ندارد. معلوم شد که حرف ايران درست و قانوني است.
بنابراين، اين نوع فشارهاي سياسي موضوعيت خودش را از دست داده است. معلوم شد که قطعنامه¬هاي شوراي امنيت براساس اطلاعات غلط صادر شده است. بنابراين، از نظر ما موضوع هسته¬اي ايران خاتمه پيدا کرده است.
بنابراين، تهديدي در کار نيست. اين تبليغات روزنامه¬اي يا بعضي حرفهايي که برخي افراد مي¬زنند، براي ما اهميت زيادي ندارد. البته يکي دو کشور هستند که هنوز تصور مي¬کنند با اين¬ حرفها مي¬توانند در پايان راه از ما امتيازي بگيرند. البته چنين چيزي اتفاق نخواهد افتاد. ملت ما مسير خودش را انتخاب کرده، و از نظر من موضوع هسته¬اي خاتمه پيدا کرده است. البته انتظار داريم که اين يکي دو کشور باقيمانده هم بپذيرند که اشتباهاتي اتفاق افتاد و ديگر راه خودشان را ادامه ندهند. [آنها] در اين دوران نسبت به ملت ما بد عمل کردند. الان وقت آن است که جبران کنند. ما فکر مي¬کنيم اين به نفع آنهاست. البته حق انتخاب با آنهاست، اما اگر مسير ديگري را انتخاب کنند، مثل گذشته خودشان ضرر خواهند کرد. البته ما فکر مي¬کنيم آنها هم متوجه شده¬اند و بعيد مي¬دانيم که ديگر اين فضاسازيهاي سياسي را ادامه بدهند. ما هم از اين استقبال مي¬کنيم.
بنابراين، ما مطلقاً تهديدي احساس نمي¬کنيم. گر چه براي هر شرايطي آماده¬ايم. آن کساني که احساس مي¬کنند تهديدي هست، بيشتر تحت تأثير تبليغات و فضاسازيهاي تبليغاتي هستند. گفتم که دوران و معادلات عوض شده و دوران تهديد هم پايان يافته است.
ايران در چارچوب آژانس و مقررات آن کارش را ادامه خواهد داد و براي همکاريهاي دو جانبه و چند جانبه هم با همه گفتگو خواهد کرد. گذشته بر نخواهد گشت و نگاه ما به آينده است؛ آينده¬اي که متعلق به ملتهاست و بر منطق و برادري استوار است.
¬ گزارشگر شبکة الجزيره:
جنابعالي اشارات زيادي به جنبه¬هاي مختلف پروندة اتمي و ... داشتيد که سؤال من ديگر در آن زمينه¬ها نخواهد بود، ولي امروز شنيديم که جنابعالي از طريق وساطت يا پيشنهاد امير کشور قطر با رئيس کشور امارات ملاقاتي داشتيد. آيا اين ديدار يک ديدار صرفاً دوستانه بود يا اينکه نه پاره¬اي از مسائل را در آن مطرح کرديد. همان¬گونه که مي¬دانيد، کاملاً روشن است که روابط ميان دو کشور ظرف مدت اخير متأثر از مشکلات ناشي از سه جزيره است. نظر جنابعالي چيست؟
رئيسجمهور:
روابط ما با بردرانمان در امارات روابط بسيار خوب و گسترده¬اي است. حجم مبادلات ما بيش از 11 ميليارد دلار در سال است و بيشترين حجم روابط در منطقة خليج فارس است. چند ماه قبل من به امارات سفر کردم، سفر بسيار خوبي بود و در فضايي کاملاً دوستانه و برادرانه انجام شد. همين امروز هم با برادر خوبم، امير امارات ملاقات بسيار خوبي داشتيم. صحبتها همه صحبتهاي بسيار دوستانه و درجهت توسعة روابط بود. ما هيچ خلل و مانعي براي توسعة روابط خودمان با کلية برادران به خصوص امارات مشاهده نمي¬کنيم. نگاه ما به آيندة روشني است که در انتظار ملتهاي منطقه است. البته از برادرم جناب امير دولت قطر تشکر مي¬کنم که مقدمات اين سفر و گفتگو با برادران را فراهم کرد.
گزارشگر شبکة العربيه:
جناب آقاي رئيس جمهور! وزير خارجة امارات اعلام کرده بود که مشارکت شما در اين اجلاس بنا به درخواست جنابعالي انجام شده که قطريها هم ظاهراً چيزي در اين رابطه اعلام کرده بودند و ظاهراً جنابعالي آمده بوديد که به کشورهاي منطقه و سران آنها راجع به پروندة هسته¬اي ايران اطمينان بدهيد. از سوي ديگر، ما از برخي مسئولين ايران مي¬شنويم که منافع امريکا را در منطقه تهديد مي¬کنند؛ نظر شما در اين¬باره چيست؟
رئيسجمهور:
مطالبي که گفتيد، هيچ¬کدام با هم ارتباطي نداشت. صحبتهايي که من در اجلاس کردم، صحبتهاي بسيار روشني بود؛ 12 پيشنهاد براي توسعة همکاريها. ما بر اساس اينکه ديگران چه خيال يا چه فکر مي¬کنند، حرکت نمي¬کنيم، بلکه براساس دوستيهاي واقعي حرکت مي¬کنيم. موضوع هسته¬اي پايان پيدا کرده است. بگو مگوهاي بين ما و امريکا از اول انقلاب ما بوده و چيز جديدي نيست. البته اميدواريم پايان پيدا بکند، اما تا زماني¬که با اين ادبيات با ما گفتگو بشود، با همان ادبيات پاسخ داده مي¬شود، اما اين ارتباطي به روابط ما با برادرانمان در منطقه ندارد.
گزارشگر روزنامة الاهرام مصر:
جناب آقاي رئيس جمهور! ما از تشريف فرمايي و حضور جنابعالي در اجلاس سران شوراي همکاري صميمانه تشکر مي¬کنيم، ولي ما انتظار داشتيم که پاسخهاي بسيار واضح و روشني را بشنويم، يعني ملتها اين را مي¬خواهند. جنابعالي يک ديپلمات هستيد و ما ديديم در سخنراني خودتان به طور مکرر از خليج فارس نام برديد. در حالي¬که عربها از آن چيز ديگري عنوان مي¬کنند. از سوي ديگر امارات انتظار دارد که اين جزاير به طور مسالمت آميز به آنها بازگردد. بنابراين، رهبران و ملتهاي منطقه، نيازمندِ اعتمادسازي هستند. بايد به گونه¬اي واضح، آشکار و صريح مطالب مطرح شود. شما صحبت از اعتمادسازي داشتيد، ملتها هم همان را مي¬خواهند، شما 12 بند سازنده را مطرح فرموديد که اي کاش و انتظار بود که حتي بيش از 12 و حتي به 100 پيشنهاد برسد. ما همه از آنها استقبال مي¬کنيم، ولي تفسيري دربارة اين مطالب از شما مي¬خواهيم.
رئيسجمهور:
حالا شما دو مورد از اين 12 تا را اجرا کنيد صدتا طلب¬تان. فضاي جلسه ما با برادرانمان فضاي بسيار دوستانه و سازنده است. مطالبي که من مطرح مي¬کنم، بسيار واضح و صريح است.
البته کسي حق ندارد از جانب ملتها اينجا صحبت کند. البته شايد من بتوانم اين کار را بکنم. من فکر مي¬کنم الان ملتهاي منطقه همه از اين اتفاقي که امروز در دوحه افتاد، بسيار بسيار خوشحال¬اند. شما سلام مرا به جناب حسنين هيکل برسانيد و از ايشان بخواهيد که راجع به همين موضوع يک نظرخواهي در مصر انجام بدهند.
من فکر مي¬کنم ملتها از اينکه مي¬بينند مسئولين منطقه برادروار دور هم جمع مي¬شوند، گفتگو مي¬کنند، دست يکديگر را مي¬گيرند، هم فکري و تعاون مي¬کنند، بسياربسيار خوشحال¬اند.
البته شما فرد بسيار باتجربه¬اي هستيد. من مي¬خواهم يک توصيه برادرانه به شما بکنم و نيز بقية دوستاني که اينجا هستند. اگر مي¬خواهيم آينده روشن و اتحاد و وحدت بين ملتها باشد، بايد از هر گامي که در اين جهت برداشته مي¬شود، استقبال کرد. نگاه ما با تعامل با برادرانمان تکيه بر نقاط مشترک است. اگر بخواهيم روي نقاط افتراق تمرکز کنيم، به هيچ جايي نخواهيم رسيد. ما فکر مي¬کنيم نقاط مشترک ما بسيار زياد است و بايد بر آنها تکيه بکنيم. متشکرم.
گزارشگر شبکة الجزيره (انگليسي):
جناب آقاي رئيس جمهور! امروز دو پيشنهاد همکاري به اجلاس داديد؛ يکي همکاريهاي اقتصادي بود و ديگري همکاريهاي امنيتي و همچنين اعلام آمادگي فرموديد که ايران آماده است تا توانمنديها و همچنين تجارب خود را در تمامي زمينه¬ها از جمله اتمي در اختيار کشورهاي عربي منطقه قرار بدهد.
از سوي ديگر، شما مي¬دانيد که اختلافات زيادي در حال حاضر ميان ايران و کشورهاي منطقه در چارچوب مسائل سياسي مطرح است. مثلاً رهبران منطقه اشاره داشتند که منطقه¬اي مي¬خواهند که خالي از اسلحه کشتار جمعي باشد و اشارة آنها به ايران بود. شما مي¬دانيد که باز مشکلاتي الان با ايران وجود دارد و در همين رابطه با عراق و لبنان وجود دارد. آيا شما در ديدارها و گفتگوهايي که امروز با سران منطقه داشتيد، در آنها نگاهي براي حل اين¬گونه مشکلات ديديد يا نه؟
رئيسجمهور:
من فکر مي¬کنم اين بحثهايي که شما مطرح مي¬کنيد، بيشتر بين خود شماها مطرح است، چون ما در جلسات از اين حرفها نداريم، حرفهاي همکاري و دوستي و مودّت است.
گزارشگر روزنامة الوسط کويت:
من مي¬خواهم در ارتباط با کويت در درجة اول سؤالي از جنابعالي داشته باشم و آن در ارتباط با فلات قارة موجود ميان ايران و کويت است که مشکلاتي را داشته است. نظر شما را در اين باب مي¬خواستم.
مسئلة دوم حمايتها و مساعدتهاي ايران از عراق است و سؤال من اين است که تأثير حمايت ايران از عراق بر کشورهاي منطقه چيست و آيا در ديدارهايي که شما داشتيد درخواست وساطتي توسط کشورهاي منطقه در ارتباط با موضوع هسته¬اي ايران با امريکا داشتيد يا نه؟
رئيسجمهور:
موضوع هسته¬اي همان¬طور که گفتم، تمام شده و نيازي به اين بحثهاي حاشيه¬اي نيست و در اين جلسات و گفتگوها مطلقاً مورد بررسي و بحث قرار نگرفت. دليلي هم ندارد که مورد بحث قرار بگيرد، چون مطلب بسيار روشن است. البته بايد تأکيد کنم که کشورهاي منطقه از جمله کشورهاي شوراي همکاري از حق ملت ايران در استفاده از فناوري هسته¬اي دفاع کردند و اين را با صراحت هم اعلام کردند.
اما دربارة عراق، من يک جمله کلي به شما مي¬گويم که عراق را هم شامل مي¬شود. ما از استقلال، تماميت ارضي و پيشرفت همة ملتهاي منطقه حمايت مي¬کنيم و هر کشوري در منطقة ما که مورد تعرض بيگانگان قرار بگيرد، دولت و ملت ايران در کنار آن کشور و ملت خواهند ايستاد.
در مورد کويت ما فروش گاز و آب را شروع کرده¬ايم و همين¬طور همکاريهاي مشترک در ميادين نفتي و گازي مشکل و مانعي در رابطة ما با کويت وجود ندارد.
گزارشگر روزنامة الوطن سوريه:
شما ديروز ملاقاتي با معاون قائم مقام وزير خارجة سوريه در تهران داشتيد. ايشان نامه¬اي را در ارتباط به نشست اخيري که در امريکا بوده، خدمتتان داده¬اند، چون قائم مقام وزير خارجة سوريه در همين اجلاس مشارکت داشت و آيا مشارکت سوريه تأثيري بر روابط ايران و سوريه دارد؟
مسئلة دوم اينکه ما فهميديم که دفترهاي گروههاي فلسطيني مي¬خواهد از تهران به سوريه (دمشق) منتقل بشود. آيا شما در اين مسئله سخني داريد يا کنفرانسي قريباً در ارتباط با فلسطين مي¬خواهد در تهران برگزار بشود؟
رئيسجمهور:
اين خبر دوم را من از شما دارم مي¬شنوم و ما چنين خبري را نشنيده¬ايم.
گزارشگر:
در وسائل ارتباط جمعي اين سخن هست.
رئيسجمهور:
خب شما که خودتان مي¬دانيد چه مي¬گويند، خيلي مطالب را مي¬گويند که واقعيت ندارد.
حالا ما هم چنين خبري را نديده¬ايم.
کنفرانس بله، در دمشق و تهران هميشه بوده و در آينده هم خواهد بود. ما مواضع خودمان را دربارة نشست آناپوليس قبلاً به طور صريح بيان کرديم. الان هم نمي¬خواهم آن ¬را تکرار کنم. روابط ما با سوريه روابط دوستانه و پايداري است.
من فکر مي¬کنم تا به مسائل اساسي فلسطين توجه نشود، مشکل حل نخواهد شد. روابط ما با سوريه روابط پايداري است و ادامه خواهد يافت. پيام جناب بشار اسد به بنده هم پيام بسيار دوستانه¬اي بود؛ دربارة روابط دوجانبه و البته توضيحاتي دربارة نشست آناپوليس هم در آن بود.
گزارشگر روزنامة العرب امارات:
جناب آقاي رئيس جمهور! شما براي اولين بار در اجلاس سران شوراي همکاري شرکت مي¬فرماييد. در زمينة توصيه¬هاي اجلاس در ارتباط با برقراري امنيت و ثبات در منطقه چه انتظاري داريد؟
رئيسجمهور:
من پيشنهادهايي را در اجلاس دادم. البته قبلاً هم با برادرانمان ملاقاتهاي متعددي داشتيم و در اين رابطه گفتگوهاي فراواني کرديم. ما ملتهايي هستيم که با هم زندگي کرده¬ايم و در آينده هم با هم زندگي خواهيم کرد. ما مي¬توانيم و بايد که خودمان امنيت منطقه را برقرار کنيم. ديگران مستأجرند و منطقه را ترک خواهند کرد. ما فکر مي¬کنيم حضورمان در اينجا يک آغاز جديد و دور جديدي از همکاريهاي سازندة بين ملتها را رقم خواهد زد.
گزارشگر روزنامة النهار لبنان:
جناب آقاي رئيس جمهور! در لبنان گفته مي¬شود که ايران و سوريه دو کشوري هستند که بيشترين دخالت را در لبنان دارند. آيا به نظر شما وقت حل مسائل لبنان فرا نرسيده و آيا وقت آن نرسيده که اسرائيل هم براي هميشه از لبنان بيرون برود؟
رئيسجمهور:
چرا، ما که فکر مي¬کنيم رژيم اشغالگر قدس بايد کلاً تمام سرزمينهاي اشغالي را تخليه بکند. دربارة لبنان نيز همان¬طور که گفته¬ام، ما از تماميت ارضي، وحدت، استقلال و اقتدار لبنان دفاع مي¬کنيم.
گزارشگر روزنامة الوطن عربستان:
من باز سؤالي را در اينجا تکرار مي¬کنم که همکارم مطرح کرد و آن در ارتباط با درخواست جنابعالي از کشور قطر براي حضور در اين اجلاس بود که بنا به خواست جنابعالي انجام گرفت.
رئيسجمهور:
من با دعوت رسمي برادرم، جناب امير دولت قطر اينجا هستم. ضمن اينکه براي شما چه تفاوتي مي¬کند؟ مهم اين است امروز هستيم و داريم با برادرانمان گفتگو مي¬کنيم. من فکر مي¬کنم شما به نکات مثبت و به آيندة روشن نگاه کنيد.
تا صبح هم كه ما بنشينيم سؤال داريد، سؤال شما که تمام نمي¬شود.
من از همة شما تشکر مي¬کنم، علاقه¬مند بودم که هم سؤالات را جواب بدهم، ولي شما قبول کنيد که وقت رئيس جمهور محدود است. ان¬شاءالله موفق باشيد.